Plantenkassen - innovatie - C-straling - Greenhouse

Echte innovatie is ongemakkelijk

Nieuwe ideeën zijn leuk, want daar kan je je wat bij voorstellen. Maar echte innovatie is nog niet eerder gedaan. Het lijkt onhaalbaar, onmogelijk en onlogisch. Koplopers met innovatieve ideeën roepen weerstand op, en zij moeten iets onstuitbaars hebben om daar doorheen te beuken.

Enkele maanden geleden kwam Rob Nusse bij GreenWish met het volgende verhaal. De aarde ontvangt infraroodstraling van de zon. Door het broeikaseffect en toename van fijnstof in de atmosfeer, wordt een steeds groter deel van die straling gereflecteerd, die bereikt het aardoppervlak niet. Met name een specifiek deel van het infrarood-spectrum (C-straling genoemd), is nodig voor onder meer de groei van plant en dier. De afname van deze straling heeft invloed op het leven in de oceanen en op het land. Dit baart hem grote zorgen. Zijn missie is om dit feit, dit verschijnsel, op de publieke agenda te krijgen, zodat we het gaan betrekken bij de klimaatdiscussie, en vroeg GreenWish om hulp. Feitelijk is het een extra argument om de CO2 reductie te versnellen. Hij heeft contact met een internationale kring van wetenschappers.

Onstuitbaar

Rob Nusse heeft een techniek ontwikkeld (in samenwerking met een Duits bedrijf) om specifiek dit spectrum te produceren in de vorm van verwarmingsplaten en verwarmingskussens. Hij is overtuigd van de positieve werking van de straling op onder meer herstel van kraakbeen bij mensen en versterking van plantengroei in kassen. Maar het zijn niet hogere verkoopcijfers die hij nastreeft. Het is zijn onstuitbare drang, om mensen bewust te maken van dit gevaarlijke fenomeen. Zodat we werkelijk opschieten om de kwetsbare aarde te beschermen voor toekomstige generaties.

Rinske van Noortwijk

lancering maex utrecht - maatschappelijke impact

Maak maatschappelijke impact zichtbaar

Met een feestelijke bijeenkomst in de Moestuin Maarschalkerweerd werd op 24 mei de Utrechtse MAEX gelanceerd. Na Den Haag en Rotterdam, heeft nu ook Utrecht een eigen MAEX. Wat is de MAEX? De MAEX is een online initiatievenplatform. Dit platform geeft inzicht in de hoeveelheid en aard van maatschappelijk initiatieven, en daarnaast ook in de gezamenlijke sociale impact van deze initiatieven.

De MAEX is een platform van Kracht in Nederland, een collega organisatie van GreenWish.

Samen werken we, op allerlei manieren, aan meer ruimte voor maatschappelijk initiatief. Door initiatieven te versterken, en door aan andere partijen te laten zien wat je wint als je initiatieven faciliteert of ermee samenwerkt. En dat lukt steeds beter: steeds meer partijen zien maatschappelijk initiatief als een belangrijke, op zichzelf staande sector.

Voor gemeenten zijn initiatieven medestanders in het realiseren van gemeenschappelijke, publieke doelstellingen: groenere leefomgeving, veilige wijken, beweging voor kinderen. Zo is de gemeente Utrecht ook in de MAEX gestapt. Dit lijkt misschien simpel, maar deelname aan een dergelijk platform is voor gemeenten best spannend. Een veel gestelde vraag door gemeente medewerkers is: hoe controleer je echtheid van profielen? En wat als een ondernemer een profiel aanmaakt?

Een platform als de MAEX is niet gebaseerd op juridische controle, of uitsluiting van ondernemers. Ook ondernemers kunnen namelijk heel goed sociale of duurzame impact genereren. En hopelijk verdienen ze daar ook wat mee, want dan kunnen ze er op de langere termijn mee doorgaan. Een platform als de MAEX is gebaseerd op vertrouwen: mensen die de moeite nemen om een uitgebreid profiel in te vullen, zonder dat daar direct gewin tegenover staat, doen dit uit oprechte intenties. Zij gebruiken dit soort platforms omdat ze op zoek zijn kennis, kunde en medestanders om de maatschappelijke impact van hun initiatief te kunnen vergroten.

Voor initiatiefnemers is er online veel te halen

De grote winst van zo’n platform is dat je ziet welke initiatieven er zijn. Het is een prachtige, maatschappelijke ‘stand van het land’, of ‘stand van je stad’. Dat geldt voor de MAEX, en voor andere initiatievenplatforms zoals het landelijke IdealenKompas, of het lokale mijnbuurtje. Voor initiatiefnemers is er online veel te halen. Bij de MAEX maak je je eigen impact meetbaar. Het IdealenKompas matcht jou met partijen die jou kunnen helpen met je specifieke hulpvraag. Bij mijnbuurtje vind je medestanders in je buurt. Zo vind je kennis, mensen, materialen en geld, om jouw initiatief verder te brengen.

En het werkt nog beter als de interactie niet alleen online is, maar ook offline. Zodat initiatiefnemers elkaar ontmoeten, ervaringen uit kunnen wisselen, en ter plekke kunnen sparren met ondersteuners. Zo was GreenWish aanwezig als ondersteuner op de initiatievenmarkt tijdens de lancering. Ik heb meegedacht met een welzijnswerker die vanuit haar werk de kans zag om kwetsbare en eenzame mensen te koppelen aan initiatiefnemers van buurttuinen. En met een kunstenaar die statushouders onder haar hoede heeft genomen, om samen kunstwerken te maken die binnenkort worden tentoongesteld in het stadskantoor.

Prachtige, maatschappelijke impact. Samen maken we het mogelijk.

Kike Olsder

GreenWish

6 redenen om je initiatief aan te melden bij Duurzame Dinsdag

Op 5 september is het weer Duurzame Dinsdag. Op deze dag wordt een goed gevulde koffer van maatschappelijke en duurzame initiatieven aangeboden aan de staatssecretaris van het Ministerie van IenM. Jouw initiatief kan daar in zitten. Maar waarom zou je dat eigenlijk willen?  Zes  redenen waarom meedoen aan Duurzame Dinsdag handig is.

1             Je initiatief is zichtbaar

Op de website van Duurzame Dinsdag kun je je initiatief aanmelden. Daarmee heb je een extra online plek met groot bereik om zichtbaar te maken wat je doet.

2             Je initiatief draagt bij aan de analyse van trends

Maatschappelijke initiatieven geven een kijkje in de wereld van morgen. Initiatiefnemers lopen vaak voorop. Ze houden zich bezig met wat later heel gewoon wordt. Hoe dat zit? Je leest het hier. Ook dit jaar maakt GreenWish weer een analyse van relevante ontwikkelingen en trends. Er is meer kennis nodig over initiatieven uit de praktijk. De analyse geeft inzicht in wat er nodig is, om deze beweging te laten groeien. Wil je hier meer over weten? Bekijk dan de analyse van 2016.

3             Je initiatief komt onder de aandacht van de politiek

De signalen uit de analyse worden besproken met een aantal politici tijdens het debat op Duurzame Dinsdag. Dat kan leiden tot een beter klimaat voor maatschappelijk initiatief. Zo werd vorige jaar met Kamerleden gesproken over een soort ‘overbruggingskrediet’ voor sociaal ondernemers.  Ook actievere matching tussen initiatieven en reguliere bedrijven kwam aan de orde. Jaarlijks levert de Koffer input voor een Groene Spreekuur met leden van de Vaste commissie Infrastructuur en Milieu. Dit leidt soms tot moties, zoals in het geval van biologische bestrijdingsmiddelen. Initiatiefnemers dachten hierover mee.

4             Je initiatief komt onder de aandacht van beleidsmakers

Het Ministerie van IenM en EZ werkt steeds vaker samen met initiatieven van uit de samenleving. Een aantal van de initiatieven uit de koffer van Duurzame Dinsdag zal later worden uitgenodigd voor een match making markt. Hier bestaat de mogelijkheid om te spreken met ambtenaren van verschillende ministeries.

5             Je initiatief  komt in nieuwe netwerken

Op verschillende plekken in Nederland worden later in het jaar regionale Duurzame Dinsdag bijeenkomsten georganiseerd. Als je je initiatief aanmeldt bij Duurzame Dinsdag word je daarvoor uitgenodigd. Op deze bijeenkomsten kun je je netwerk uitbreiden, gelijkgestemden ontmoeten en advies krijgen als je daar behoefte aan hebt.

6             Je initiatief maakt kans op een prijs

O ja, je kan natuurlijk ook prijzen winnen! Dit jaar worden zes prijzen uitgereikt. Er is een algemene duurzaamheidsprijs. En er zijn 5 themaprijzen te winnen: de LIDL Voedselprijs, VHG Groenprijs, de ENGIE Jongerenprijs, Greenchoice Energieprijs en de Asito sociale innovatieprijs. Je maakt kans op een geldbedrag, en actieve ondersteuning door de sponsoren van Duurzame Dinsdag. Een mooie manier om met deze bedrijven en organisaties in contact te komen. En last but not least: Genomineerd worden voor een van de prijzen geeft erkenning en status. Hier vind je de genomineerden en prijswinnaars van vorig jaar.

Doe je ook mee? Meld je initiatief dan aan. Dan zorgen we samen voor nog meer aandacht voor maatschappelijk en duurzaam initiatief en sociaal ondernemerschap. En slaan we een brug tussen initiatieven, overheid en bedrijfsleven.

nieuwe expeditie greenwish

GreenWish’ Nieuwe Expeditie – Anno 2017

In 2003 toen we met GreenWish begonnen, werkten we vanuit de gedachte: er is een gestaag groeiende stroom maatschappelijke initiatieven, die zijn weg naar een bestaan zoekt.

De missie van GreenWish is om meer ruimte te maken voor deze stroom. De initiatieven hebben vernieuwingskracht, dragen inhoudelijk bij aan duurzaamheid. Maar ook aan een onderlinge verbondenheid tussen mensen, dus een krachtiger samenleving. GreenWish draagt bij aan de aandacht voor deze ‘burgerbeweging’.

Nu 14 jaar verder…

Na 14 jaar – twee 7-jaarzones verder – zien we dat de aandacht voor initiatieven enorm is gegroeid. De energieke samenleving is een bekend begrip. Maar ondertussen knaagt het, er is minder veranderd dan we wensen. Ondanks het bewustzijn doen reguliere organisaties nog vooral wat ze deden. Het blijven twee werelden: de wereld van reguliere organisaties, passend in ons democratisch en economisch systeem, ondersteund door wetenschap en technologie. En de wereld van maatschappelijk initiatief, waarin gewerkt wordt volgens andere sociale, economische en ecologische modellen. Die werelden mixen niet en dat houdt de burgerbeweging kleiner dan gewenst.

Op naar een nieuwe fase

In de komende 7-jaarzone van GreenWish gaat waarschijnlijk meer over denkmodellen. Wij denken dat het helpt als we niet alleen het licht zetten op de initiatieven zelf, maar vooral ook op de paradigma’s, ideologieën van waaruit zij werken. Mooi voorbeeld is de Fruitmotor. De Fruitmotor werkt aan een circulaire fruitteelt in de Betuwe. De coöperatie maakt bijvoorbeeld niet alleen nieuwe streekproducten van valfruit, maar verbetert ook de bodem, de biodiversiteit en de werkgelegenheid. Dit ‘multitasken’ is typisch iets voor maatschappelijke initiatieven.

Het vertrekpunt van deze initiatieven is (vaak onbewust) een ecologisch model. Een model dat uitgaat van de natuur als basis, waarin kringlopen gesloten zijn. Waarin wát je onderneemt uitgaat van het creëren van waarde voor het geheel. Niet alleen in de economische zin,  maar ook in de sociale zin, dus organisatievormen, besluitvormen, en samenlevingsvormen. De kennis over andere samenlevingsideologieën komt nu snel aan de oppervlakte. Nu veel inheemse volkeren in hun bestaan worden bedreigd. Deze kennis is nodig om de context te kunnen gaan scheppen, waarin maatschappelijk initiatief werkelijk tot haar recht komt. Hierin heeft GreenWish wat te doen. Een nieuwe fase in onze expeditie.

 

Rinske van Noortwijk
GreenWish 

IkcircuLeer - Liedewij

IKcircuLEER – No Time To Waste

Liedewij de Graaf won met IKcircuLEER in 2014 de ASN Wereldprijs. Toen was IKcircuLEER nog een idee. Liedewij had net haar baan bij een educatieve uitgeverij opgezegd. En wilde werken aan een zelfstandig programma over duurzaamheid voor het VMBO. Nu is IKcircuLEER een groeiende startup met tastbare producten: lesbrieven over plastic soep, duurzaam eten, design van resttextiel en paddestoelen op koffiegrit.

Sinds de start van IKcircuLEER volgen we bij GreenWish wat Liedewij doet. Eerst als coach vanuit het ASN Voor de wereld van morgen traject, nu als sparring partner bij ontwikkeling van de organisatie. Er is natuurlijk geen blauwdruk voor zo’n ontwikkeling, behalve bouwstenen als de moed om te starten, het blijven geloven in je concept, en het helder zien en kunnen uitdragen van het ‘waarom’. Waarom is IKcircuLEER zo belangrijk?

Waarom leren circuleren?

Wat betekent het voor ons dagelijks leven als de wereldbevolking binnen 1 mensenleven verdrievoudigt, zoals nu gebeurt? En wat betekent dat voor de jongeren die nu naar school gaan? Zijn zij voorbereid op werken in een duurzame circulaire economie?

Ruim de helft van de jongeren volgt een opleiding in het (V)MBO. Het is tijd dat duurzaam onderwijs niet beperkt blijft tot het universitair en hoger onderwijs. Maar dat ook (V)MBO-ers daarin hun weg gaan vinden, want nieuwe vakmensen zijn onmisbaar. Juist in het MKB is kennis nodig over grondstoffen, recycling en slimme innovaties. Want steeds meer bedrijven vragen om werknemers met kennis over duurzaamheid. Seeds meer klanten vragen om duurzaam geproduceerde producten en de overheid koopt 100% duurzaam in.

Liedewij wil met IKcircuLEER docenten ondersteunen om hun scholieren klaar te stomen voor een markt die andere dingen van ons vraagt. Met IKcircuLEER gaan jongeren op zoek naar de antwoorden op vragen zoals: Welke producten en diensten uit het dagelijks leven zou je niet willen missen? Waarvan zijn die gemaakt, en hoe, met welke materialen? Wie werkten eraan en in wat voor situaties? Wat is slim om te doen als je het niet meer nodig hebt? IKcircuLEER maakt leren circuleren makkelijk en aantrekkelijk: van grondstoffen, kennis en goede ideeën.

IkcircuLeer - plasticsoep

In ontwikkeling

Liedewij won de ASN Wereldprijs, kreeg financiële steun vanuit RVO Nederland en erkenning van het Platform D&P waarin VMBO scholen zich verenigen. Ze krijgt heel veel goodwill bij allerlei partijen aan wie ze uitlegt wat IKcircuLEER is. En toch is het, zoals voor bijna alle ondernemers, bij vlagen knokken, heel veel netwerken, eigen geld investeren, toch maar linksom in plaats van rechtsom of juist andersom.

De meest recente stap voor IKcircuLEER is het starten van een crowdfunding campagne. Met deze campagne wil Liedewij de bekendheid van IKcircuLEER vergroten en 3 nieuwe lesbrieven realiseren. Bedrijven kunnen bijdragen door een klas te adopteren en zo een lesmodule IKcircuLEER voor hen mogelijk te maken. Particulieren kunnen meedoen in ruil voor tegenprestaties als de waanzinnig mooie IKcircuLEER posters of toegangskaarten voor een bijeenkomst op 11 mei met Jan Terlouw. Je vindt meer informatie over de campagne op Lovetofund.com – IkcircuLeer

En de crowdfunding is natuurlijk weer een stap naar iets anders: reguliere aanschaf van de lesbrieven door scholen, opname in het aanbod van een uitgeverij of de start van een wiki-pagina met circulaire oplossingen bedacht door scholieren. IKcircuLEER timmert hard aan de weg. Linksom of rechtsom!

Kike Olsder
GreenWish

thuisafgehaald in samenwerking

Samenwerken aan gedeelde doelen

Gemeenten en maatschappelijke initiatieven werken steeds meer samen aan gedeelde doelstellingen. Een mooi voorbeeld is het door ons mede gefaciliteerde platform Thuisafgehaald, waar mensen maaltijden met elkaar delen. Veel ouderen, of hun mantelzorgers, maken gebruik van Thuisafgehaald en worden zo gekoppeld aan een thuiskok bij hen in de buurt. Hiermee draagt Thuisafgehaald bij aan doelstellingen op het terrein van langer thuis wonen, tegengaan van eenzaamheid en vitaal ouder worden. Zo zijn ze voor gemeenten een interessante speler geworden in het werkgebied van de WMO.

En dat terwijl het heel klein begon

Een stel dat in de mooie zomer van 2012 veel in tuin zat, en steeds de heerlijke etensgeuren van de buurvrouw roken. Ze trokken de stoute schoenen aan, belden aan, en vroegen of de buurvrouw, die ze niet kenden, morgenavond 2 extra porties wilde koken. De buurvrouw was verguld, de maaltijd werd gedeeld en het contact was gelegd. Na veel enthousiaste reacties op dit verhaal begonnen de initiatiefnemers met Thuisafgehaald.nl, zodat meer mensen maaltijden kunnen delen in hun buurt. In 2016 staat de teller op ruim 85.000 gedeelde maaltijden.

Nadat het contact is gelegd, is de zorg niet ver weg

In de praktijk blijkt dat ruim 60% van de ‘afhalers’ ouderen zijn. Zij zijn zelf altijd niet meer in staat om te koken, en krijgen via Thuisafgehaald contact met buurtgenoot, die wekelijks (of naar behoefte) een portie wil komen brengen. Dit is een uitkomst voor de oudere, en ook voor de betrokken mantelzorgers. In de praktijk blijkt dat de thuiskok vaak ook meer doet dan 1 keer per week een maaltje brengen. Soms gaan ze mee naar de dokter, helpen ze met vervoer, of leveren ze andere hand- en spandiensten. Ze wonen immers toch vlakbij.

Dit sluit naadloos aan de wensen van gemeenten op het gebied van zorg: informele zorg in de buurt, waardoor ouderen langer gezond thuis kunnen wonen. Gemeenten zijn daarom ook een logische klant voor Thuisafgehaald. Op dit moment hebben 9 gemeenten een abonnement op het platform, waarbij Thuisafgehaald samenwerkt met de lokale welzijnsorganisaties, ontmoetingen organiseert in de gemeente en afhalers en thuiskoks 1 op 1 matcht.

Meer Thuisafgehaald cijfers van 2016

Thuisafgehaald infographic

Samenwerken in en met gemeenten

Veel initiatieven in jouw gemeente, hoe dan?

Iedere gemeente wil veel goede maatschappelijke initiatieven. Maar weinig gemeenten hebben de voordeur voor hen open staan. Het is een hele toer om een initiatief te realiseren. Wat kan je doen als gemeente, om het initiatiefnemers gemakkelijker te maken? GreenWish vertelt uit ervaring. 

Een ding is zeker: aan ideeën bij inwoners geen gebrek. In potentie zijn er in iedere gemeente vele honderden initiatieven. Maar lang niet iedereen neemt de stap van idee naar initiatief. In gemeenten waar veel is geïnvesteerd in facilitering, zie je ook gelijk meer initiatieven, zoals in Zwolle en Gouda.

Dit zijn enkele basis-maatregelen:

Knop op de site van de gemeente: ‘Goed idee voor de stad, klik hier’, met een overzicht van praktische informatie. Zorg voor een duidelijke voordeur. Gemeente Amersfoort doet dat zo Amersfoort.nl. Midden op de homepage zit een knop ‘Initiatieven’.

Potje geld. Maak een subsidieregeling met weinig bureaucratie. Vraag bij kleine aanvragen niet naar bonnetjes, maar vraag bijvoorbeeld om te bloggen over wat er met het geld is gebeurd. Dit draagt bij aan community-building. Zorg dat ook particulieren op persoonlijke titel kunnen aanvragen. Zorg dat de subsidie ook besteed kan worden aan begeleiding bij voorbereiding en uitvoering.

Meet-up. Zorg dat ieder jaar er een gelegenheid is waar initiatiefnemers elkaar kunnen treffen. En ook kunnen kennismaken met partijen die interessant voor hen zijn. Je hoeft het niet per se zelf te organiseren, als het maar gebeurt en als je er maar bij bent als gemeente.

Digi-marktplaats. Zo’n meet-up wil je ook digitaal. Dan kunnen mensen elkaar ook digitaal vinden. En zorg er dan voor dat je als gemeente toegang hebt tot de data, want die is interessant! Hier kan je trends spotten, onderwerpen en signalen waar je in je beleid iets mee kunt. [bijvoorbeeld een lokale IdealenKompas]

Netwerk Facilitators. Initiatiefnemers zijn geen alleskunners. Gelukkig zijn veel mensen – ook ambtenaren – die hen willen bijstaan. Maak een netwerk van talent (wij noemen dat initiatievenknooppunten) en zorg dat je initiatiefnemers gericht kunt koppelen.

Begin bij jezelf. Maak een stroomschema van wat er gebeurt als een initiatiefnemer een hulpvraag voor de gemeente heeft. Wie doet wat, wanneer?  Soms is een Initiatievenmakelaar een goed idee, maar die heeft ook de medewerking nodig van collega’s. Pas als iedereen de lol van het werken met de samenleving doorheeft, loopt het stroomschema volgens plan. En dan is de volgende fase: de initiatieven en signalen uit de samenleving gebruiken als startpunt voor (nieuw) beleid.

GreenWish begeleidt gemeenten bij het regelen van de basis. We hebben ook een programma voor gemeenteraden. Meer weten? Mail ons Ineke van Zanten en Rinske van Noortwijk

Maatschappelijke Marktplaats De Wolden

Wijdewolden.nl, eigen maatschappelijke marktplaats

Op 21 maart is de maatschappelijke marktplaats WijDeWolden.nl gelanceerd, tijdens de levende marktplaats bijeenkomst in Echten. Op deze website kunnen aanbieders en initiatieven elkaar vinden. Samen zorgen ze er voor dat er meer en makkelijker maatschappelijke initiatieven in de Drentse gemeente De Wolden tot stand komen. Deze online marktplaats is een whitelabel versie van IdealenKompas.nl en door een samenwerking van de gemeente, stichting Welzijn de Wolden, de gebiedscoöperatie Zuid-West Drenthe en het Maatschappelijk Netwerk in het leven geroepen.

In de Wolden zijn veel maatschappelijke initiatieven. Een van de instrumenten waarover de gemeente beschikt, is de subsidieregeling Initiatiefrijk de Wolden. Daarmee kunnen initiatiefnemers een financiële bijdrage ontvangen. Maar er is natuurlijk meer dan geld: veel van wat je nodig hebt, is te vinden in de samenleving. Denk aan materialen, menskracht, locaties en specifieke expertise. Via de matching die WijDeWolden.nl doet, kun je makkelijker met elkaar in contact komen. Als initiatieven en aanbieders elkaar makkelijk vinden en gaan samenwerken creëer je een meer duurzaam systeem en een minder afhankelijkheid van subsidieregelingen.

Krijg meer (in)zicht

Voor de gemeente en Stichting Welzijn biedt de website ook de mogelijkheid om zicht te krijgen op welke initiatieven er in de gemeente zijn, en wat de initiatiefnemers nodig hebben. Je hebt met deze marktplaats als het ware een dashboard met daarop de stand van maatschappelijk initiatief in jouw gemeente. Je ziet bijvoorbeeld welke initiatieven er zijn op het gebied van energie, natuur of zorg. En je komt er ook snel achter wat ze nodig hebben en wie de andere ondersteuners in jouw gemeente zijn. Omdat een lokale maatschappelijke marktplaats een verbinding heeft met het landelijk werkende IdealenKompas, match je ook met aanbod van buiten de gemeentegrenzen.

Naast De Wolden heeft ook het samenwerkingsverband het GroeneWoud in Noord-Brabant een eigen regionale marktplaats.

Wil je meer weten of voor jouw gemeente of werkgebied een lokale marktplaats iets is? Neem dan contact op met Ineke van Zanten via de mail.