duurzame doelen samen bereiken

Duurzame doelen samen realiseren: werken als een magneet

Duurzame doelstellingen realiseren met bewoners: hoe werk je samen? Steeds meer organisaties gaan die samenwerking aan, en de samenwerking wordt op verschillende manieren vormgegeven. Voor NME en duurzaamheidscentra is het een zeer actuele vraag, omdat veel particulieren en bewonersinitiatieven projecten opzetten die raken aan het NME werkveld. Op 17 november wisselden gemeenten, NME centra en bewonersinitiatieven ervaringen uit, tijdens een inspiratiesessie van de Maatschappelijke Knooppunten in het Groene Huis te Amersfoort.

Faciliteren van anderen

Brigit Kuijpers werkt bij de gemeente Amersfoort, en is daar vanuit het Groene Huis aanspreekpunt voor duurzaam initiatiefnemers. Bij het Groene Huis hebben ze een aantal beleidskeuzes gemaakt over hun aanpak. Een belangrijk punt is dat het Groene Huis niets zelf doet wat anderen, buiten de gemeente, al doen of willen doen. Andere aanbieders van natuuractiviteiten (bv zzp-ers die natuurverjaarsfeestjes aanbieden) mogen hun aanbod op de site van het Groene Huis zetten, en het Groene Huis zal zelf geen verjaarsfeestjes organiseren. Medewerkers van het Groene Huis voeren zelf geen projecten uit, maar faciliteren. Voor initiatiefnemers is er altijd ruimte voor koffie en een gesprek, maar het Groene Huis zal geen initiatieven ‘overnemen’. En als klassen naar het Groene Huis komen voor een project, voert de docent zelf het project uit.

Brug tussen initiatieven en beleid

Omdat het Groene Huis onderdeel van de gemeente is, zien de medewerkers een belangrijke rol voor zichzelf als ‘stadhuiscoach’. Ze kunnen ‘bemiddelen’ bij vragen van initiatiefnemers die betrekking hebben op afval, groenbeheer, leegstand, enz. en dus met andere gemeentelijke afdelingen te maken hebben. Brigit waakt er dan voor om collega’s te gaan overtuigen, maar maakt wel bespreekbaar wanneer ze aarzelingen of terughoudendheid bespeurt, waarom dat dan is. Soms blijkt er dan meer te kunnen dan in eerste instantie bleek, maar soms is een nee soms ook gewoon een nee. En soms kan iets lang duren: bij een eerste gesprek met een initiatiefnemer is de tijd nog niet rijp, maar een jaar later komen collega’s binnen de gemeente erop terug en ontstaat er wel beweging.

Verrassend netwerken

Netwerken, toegankelijkheid en een open houding zijn belangrijk: zelf naar bijeenkomsten gaan, waar je ‘onverwachte’ gesprekspartners treft. En ook het Groene Huis openstellen voor verrassende partners, die zich ook –en soms op een hele andere manier- met duurzaamheid bezig houden. Dat brengt nieuwe mensen en onderwerpen op je pad. Een Groen café organiseren: een maandelijkse ontmoeting met open agenda voor groen en duurzaam geïnteresseerden. Liefst met zeepkist: zodat mensen vragen kunnen stellen en verbindingen leggen. Zo bied je de mogelijkheid om verschillende netwerken aan elkaar te knopen, en wordt je zelf ook een ‘magneet’.

Kijken hoe het kan

Maike Nelissen werkt bij de Ulebelt in Deventer. De Ulebelt is een onafhankelijke stichting. Ze krijgen subsidie van de gemeente voor een deel van de taken, maar hebben ook andere inkomstenbronnen. Het feit dat de Ulebelt geen reguliere financiering heeft om initiatieven te faciliteren, maar hun positie en keuzes anders dan die van het Groene Huis. Wel geeft ook Maike het grote belang aan van een open grondhouding: als een bewoner komt met een vraag is de reactie altijd ‘ja, dat kan bij ons, en we gaan samen kijken onder welke voorwaarden’. Zo kwam er jaren geleden iemand die een koetsierclub wilde beginnen met de pony van de Ulebelt en kinderen met een rugzakje. Deze initiatiefneemster is daarmee gestart, als zelfstandige op het terrein van de Ulebelt. Haar initiatief is langzaam uitgegroeid tot de werkwijze die we nu hebben: dagbesteding met kinderen, door  zzp-er en een gekwalificeerde dierverzorger.

Groene Loper: verbindende rol

Binnen het project De Groene Loper, dat de Ulebelt in opdracht van de Provincie Overijssel de afgelopen 2 jaar heeft uitgevoerd, hebben ze bewonersinitiatieven op andere locaties dan het terrein van de Ulebelt gesteund. Het ging om groene buurtinitiatieven: buurttuinen, en andere combinaties van spelen en ontmoeten. Er is o.a. een levendig netwerk ontstaan van bestaande buurtmoestuinen. Vraag is, nu het project bijna is afgelopen, wat de rol van de Ulebelt nu is. Maike zoekt naar manieren om het netwerk op andere plekken in te bedden. Een goede mogelijkheid is het groenbedrijf van de gemeente, dat zelf op zoek is naar aansluiting bij buurtinitiatieven.

Een vraag die Maike had binnen de Groene Loper, en die breed gedeeld wordt in de groep, is ‘hoe vind je initiatieven’ of ‘ hoe vinden initiatieven jou’? In het geval van de Groene Loper waren het bestaande moestuinen die door de Ulebelt ondersteund werden, maar hebben zich geen nieuwe initiatieven gemeld. Je moet erop uit om initiatieven te vinden (denk aan Groencafe’s, netwerkbijeenkomsten, inspiratiesessies, het buurthuis) en veel doen om gevonden te worden: aangeven op je site wat je kunt betekenen, social media, en vooral veel gebruik maken van je netwerk en persoonlijke contacten: als je iemand goed helpt (goed verwijzen is ook helpen) vertelt zich dat door.

Deelnemen vanuit eigenaarschap

Een andere belangrijke vraag ging over netwerken: hoe houd je een netwerk levendig? Ook dit blijkt in de praktijk best lastig. Een verklaring kan zijn dat er één trekker is: hoe meer er namelijk 1 zender is, hoe groter de kans dat het netwerkt stopt als de centrale zender stopt. Het is dus zaak om vanaf de start te werken met inbreng van meer zenders, die niet alleen deelnemer zijn maar ook eigenaar. De toegevoegde waarde moet voor alle deelnemers duidelijk zijn. In veel netwerken zitten zowel mensen in ‘betaalde tijd’ (vanuit hun functie) als mensen die niet betaald worden voor hun aanwezigheid. Dat kan gaan wringen. Houd voor ogen waarom je deelneemt aan een netwerk. Als daar geen financiële vergoeding tegenover staat, kan het ook op een heel ander vlak liggen. Dit kunnen warme ingangen in nieuwe netwerken zijn, of kansen op gezamenlijk aanbesteden. Er moet sprake zijn van wederkerigheid. Deze wederkerigheid wordt makkelijker als zzp-ers en sociaal ondernemers zich zakelijk opstellen, en vragen naar de financiële mogelijkheden als hen om specifieke inbreng gevraagd wordt.

Wereldprijs Spireaux initiatief

ASN Bank Wereldprijs voor duurzame doeners

ASN Bank Wereldprijs voor duurzame doeners

Tot 23 september kun je je initiatief weer aanmelden voor de ASN Bank Wereldprijs 2016. Deze jaarlijkse wedstrijd is er voor sociaal ondernemers die bijdragen aan duurzaamheid. Deelnemers maken niet alleen kans op een geldprijs maar ook op coaching, training en publiciteit.

Er zijn vijf thema’s en er wordt een publiciteitsprijs uitgereikt. In totaal wordt er maximaal 45 duizend euro verdeeld over meerdere projecten. De concrete ondersteuning en advies tijdens het traject zijn minstens zo waardevol. Ook de niet prijswinnaars hebben zo baat bij het meedoen aan de Wereldprijs!

Wij maken elk jaar met veel plezier deel uit van de jury. Ineke van Zanten: “Je komt prachtige initiatieven tegen. Spireaux bijvoorbeeld, een van de winnaars van vorig jaar. Zij kweken verse Spirulina (gemaakt van algen) in innovatieve photo-bioreactoren. Verse Spirulina is een supergezonde en duurzame voedingsbron. Wat mij betreft een initiatief dat de groeiende aandacht voor plantaardig eten aankondigt. Maar je ziet ook andere initiatieven bijvoorbeeld rond off-the grid wonen of veilig bouwsystemen voor gebieden waar veel aardbevingen zijn.” Via de website van de ASN Bank Wereldprijs kun je je aanmelden en je laten inspireren door de initiatieven en vele blogs.

Prijswinnaars Duurzame Dinsdag prijzen

Politici verrassend op een lijn op Duurzame Dinsdag

Op dinsdag 6 september werd voor de 17e keer Duurzame Dinsdag gehouden. De jaarlijkse thermometer voor duurzaam initiatief. Dit jaar waren er 511 inzendingen, de signalen daaruit werden voorgelegd aan politiek en beleid. De oogst van deze editie is veelbelovend. Terwijl die dag de verkiezingsprogramma’s van politieke partijen werden gepresenteerd en de pers de onderlinge verschillen uitvergrootte, waren de Kamerleden van 6 aanwezige partijen eensgezind. Als we de voornemens in praktijk brengen, krijgen duurzame maatschappelijke initiatieven de invloed die ze verdienen. En krijgt duurzame ontwikkeling er een krachtige motor bij. Hier de oogst op een rij.

Krachtig optimisme in het spotlicht

Dagvoorzitter Natasja van den Berg gaf bij aanvang van Duurzame Dinsdag tientallen initiatiefnemers het woord. Niet alleen zitten tussen de inzendingen baanbrekende innovaties, het laat het onverwoestbaar optimisme en de gedrevenheid zien, om bij te dragen aan een betere wereld. Alleen dat al, is oogst van Duurzame Dinsdag: dat deze verhalen voor camera’s worden verteld.

Lintjes en prijzen versterken initiatieven

Prinses Laurentien deelde dit jaar de lintjes uit aan klinkende namen: Fyke Sybesma, Jan Jonker en Jeremy Leggett. Grote namen, die het evenement klasse gaven. Ook de prijswinnaars, allen te bewonderen op Duurzame Dinsdag waren van grote kwaliteit. De prijzen geven deze initiatieven publieke aandacht, en meer vertrouwen bij hun toekomstige contacten. Hulde!!

Troonrede laat de urgentie voelen

Maurits Groen, de nummer een van de Trouw Duurzame Top 100, sprak de duurzame troonrede uit. Hij liet iedereen voelen, dat er haast er is. Er is een horizon van slechts vijftien jaar, voordat het klimaatprobleem de aarde ontwricht. Zijn voorstel voor een  ministerie van Duurzaamheid kreeg veel bijval.

De koffer in goede handen

Staatssecretaris Dijksma was zichtbaar blij met de koffer en kondigde aan er ook iets mee te doen. Hier liggen kansen. Wij zien voor ons, dat ambtenaren en initiatiefnemers met elkaar in contact komen en kijken hoe men elkaar kan versterken bij het bereiken van de duurzame missies.

Politiek verrassend op een lijn

Uit de analyse van de inzendingen bleken tenminste twee thema’s belemmerend voor maatschappelijk initiatief: er is behoefte aan langlopende overbruggingsfinanciering en er is behoefte aan programma’s die de wereld van maatschappelijk initiatief samenbrengt met de wereld van gevestigde bedrijven en overheden.

Kamerleden van D66, GroenLinks, CDA, PvdA, SP en VVD kwamen tot de volgende conclusies:

  • – Het opzetten van een ontwikkelingsbank voor overbruggingskrediet voor duurzame maatschappelijke initiatieven/ondernemingen. Zo’n bank bestaat al voor initiatieven op het terrein van ontwikkelingssamenwerking FMO. Deze kan kredieten verstrekken met langlopende termijnen (10 jaar) tegen lage of geen rente aan initiatieven met hoge risicoprofielen.
  • – Veroorzaken van matches tussen initiatiefnemers en gevestigde ondernemers in de keten. Het zijn nog twee werelden, maar door begeleid samen op te lopen, krijgen nieuwe business opportunity’s een kans en is kruisbestuiving mogelijk voor beide partijen.
  • – Duurzaam inkopen (nog) meer kracht bijzetten. Het onderwerp heeft aandacht, maar de praktijk is erg weerbarstig. Extra impuls blijft nodig. Niet alleen op nationaal niveau, maar vooral op lokaal niveau.
  • – Meer aandacht voor handhaving van de regels die er al zijn, maar nog niet volop worden benut (zoals de verplichting uit de Wet Milieubeheer om milieumaatregelen te nemen die na 5 jaar zijn terugverdiend).

Wat doet GreenWish met de oogst

De analyse die we hebben gemaakt van de inzendingen leggen we binnenkort voor aan ambtenaren van het ministerie van EZ en IenM in het leerprogramma EmpoweringPeople. Dit programma gaat begin november van start. Daarnaast organiseren we namens Duurzame Dinsdag binnenkort een Groen Spreekuur  met Tweede Kamerleden. Geen politieke, maar een verdiepende bijeenkomst. We hopen de politieke partijen te kunnen voeden met praktijkinformatie, ten behoeve van moties en plannen. Stap voor stap komt er meer ruimte voor duurzaam initiatief.

Duurzame Dinsdag Zaal

Duurzame Dinsdag: circulaire economie en zonne-energie in de spotlights

In de oude zaal van de Tweede Kamer nam staatssecretaris Sharon Dijksma vandaag een koffer vol duurzame ideeën in ontvangst. Deze 511 ideeën laten samen zien dat duurzaamheid leeft, in alle lagen van de samenleving. De beste ideeën kregen een prijs om hun idee verder te helpen. Ook werden drie personen onderscheiden met een Duurzaam Lintje, en pleitte Maurits Groen in de Duurzame Troonrede voor een ministerie van Duurzaamheid.  

 

Dijksma: “Het recordaantal duurzame initiatieven laat zien dat de aandacht voor een groenere, duurzame wereld groot is. En dat moet ook, want we staan voor een flinke opgave. Het tegengaan van klimaatverandering en hoe om te gaan met grondstoffen die steeds schaarser worden, vragen om creatieve ideeën vanuit alle hoeken van de samenleving.

 

De volle koffer met duurzame initiatieven biedt veel inspiratie voor de eerste nationale klimaattop, die op 26 oktober door Dijksma wordt georganiseerd. De staatssecretaris kondigde eveneens een nieuwe circulaire economie prijs aan. De uitreiking ervan vindt volgend jaar tijdens Duurzame Dinsdag plaats.

 

Duurzame Troonrede

De Duurzame Troonrede werd uitgesproken door Maurits Groen, duurzaamheidsgoeroe en nummer 1 van de Duurzame Top 100. Hij pleitte voor een alomvattend plan voor de verduurzaming van de Nederlandse economie: energievoorziening, industrie, landbouw en veeteelt, wonen en mobiliteit. Een ministerie van Duurzaamheid is daarin volgens hem onontbeerlijk. Ook roemde Groen de stormachtige groei van zonnestroom. “Een zonnefabriekje op je eigen dak vertegenwoordigt veel meer dan alleen maar goedkope, duurzame energie. Het is ook een uitdrukking van betrokkenheid en je steentje bijdragen. Het versterkt een gevoel onafhankelijkheid. En mensen willen hun enthousiasme daarover ook graag delen. Het zijn samen talrijke naamloze individuen die elk een bijdrage leveren aan een duurzame omslag.

 

Duurzame Lintjes

Prinses Laurentien van Oranje reikte drie Duurzame Lintjes uit: aan Feike Sijbesma, Jan Jonker en Jeremy Leggett. Het Duurzame Lintje is de enige onderscheiding in Nederland op het gebied van duurzaamheid. Het lintje is een eerbetoon aan individuen die zich op een bijzondere manier hebben ingespannen ten behoeve van een duurzame samenleving.

 

Prijzen voor duurzame initiatieven

De jury van Duurzame Dinsdag reikt prijzen uit voor de meest innovatieve ideeën binnen diverse thema’s:

  • Asito Sociale-innovatieprijs: HackYourFuture
  • VHG Groenprijs: 1000ha nieuwe stedelijke natuur
  • Greenchoice Energieprijs: Schooldakrevolutie
  • ENGIE Jongerenprijs: Bluerise
  • NS Reis mee-prijs: Duurzame gezinsauto Stella
  • Lidl Voedselprijs: PeelPioneers
  • Kracht in NL-publiciteitsprijs: Afval loont en De Ceuvel
  • Duurzame Dinsdagprijs: Dutch Solar Challenge
Duurzame toekomst - dichterbij dan je denkt

Trendreport: hoe de toekomst ons inhaalt

Dit laatste en zevende blog, uit de reeks “Zes trends die je kon zien aankomen” die Ineke en Rinske schreven, gaat over de aankomende trends binnen duurzame initiatieven en verscheen op 17 mei op de blog van VoordeWereldvanMorgen.

Toekomst voorspellen aan de hand van nieuwe, inspirerende initiatieven

De afgelopen zes weken hebben wij een trendreeks geschreven over de trends van vandaag die je kon zien aankomen, als je terugkijkt naar inspirerende startups van de afgelopen 10 jaar. In deze laatste blog van de serie kijken wij vooruit. De gamechangers die zich voor de komende Duurzame Dinsdag inschrijven kondigen aan wat over de horizon, vóór ons ligt. Uit de initiatieven die vooral dit jaar ingediend zijn ‘lezen’ wij de volgende 8 ontwikkelingen voor de toekomst.

1. Verder dan biobased en circulair

Initiatieven laten zien hoe we anders kunnen omgaan met grondstoffen. Niet alleen biobased en circulair, maar een slag verder. Een mooi voorbeeld is Planq; een circulaire designstudio in Amsterdam. Zij ontwikkelen interieurs en meubilair van natuurlijk materiaal, zoals gemaaid riet van Amsterdamse oevers. Zij zoeken in alles naar zo min mogelijk ecologische voetprint werken van grondstof naar grondstof. Dat laatste doet ook The Salt Project. Zout dat vrijkomt bij ontzilting van drinkwater, wordt gebruikt als bouwmateriaal door deze creatieve architecten.

2. Er is energie in overvloed voor iedereen

Het energieprobleem verdwijnt en is straks geen machtsmiddel meer. Er is energie in overvloed en het wordt lokaal en in eigen beheer op heel veel verschillende manieren opgewekt. Dat heeft grote geopolitieke consequenties. In de koffer van Duurzame Dinsdag zitten jaarlijks talloze creatieve vindingen. Ook dit jaar is dat weer het geval. Zoals deze power windows, zonnekachels of de sunsave: een waterzak van 4.000 liter verwarmd door de zonneboiler waarmee je huis op temperatuur blijft.

3. Biodiversiteit, groen & natuur krijgen meer waarde

Groen, natuur, biodiversiteit, rust en ruimte wordt van grote(re) waarde voor ons allemaal. De helende werking van de natuur wordt belangrijker. We gaan ons bekommeren om soorten-herstel en meer m2 natuur, maar zien ook dat we er zelf simpelweg meer gebruik van moeten maken. Check De Stelling 2.0, zij toveren de waterlinie rond Amsterdam om tot groene long. En boek je off grid kantoorplek in de vrije natuur bij De Kantoorkaravaan.

4. Het voedsel van de toekomst

Eerlijk van ver weg, bio van dichtbij, en vega wordt de norm. De initiatieven laten een groei zien van vleesvervangers. Zeewier en algen worden een normaal bestanddeel van ons menu. Maar we eten straks ook weer vooral groenten uit de buurt. Talloze stadslandbouwinitiatieven, zoals het Voedsellokaal, kondigen deze ontwikkeling aan. Ook inblikken helpt bij de voedselproblematiek. Coco Conserven zegt: altijd alles vers is ook niet duurzaam. Het gaat om ‘goede’ conservenblikken; goed op het gebied van smaak en houdbaarheid, maar ook op het gebied van energie, grondstoffen en duurzaamheid.

5. We ont-organiseren

Zoals we eerst voor alles wat we belangrijk vonden een organisatie in het leven riepen, is het omgekeerde nu gaande. De (ongeorganiseerde) initiatieven laten zien, dat zij het werk van gevestigde organisaties overnemen en het op een andere manier doen. Burgers maken beleidsagenda’s, universiteiten starten ondernemingen, bedrijven redden natuur en iedereen is een expert. Zoals Changerism die change agents uit alle hoeken samenbrengt.

6. Mensen weken zich los van systemen

Off-grid wonen en kleine communities vervangen verzuiling en vergroten onafhankelijkheid van traditionele systemen. Voorbeelden zijn de tiny house movement, alternatieve betaalmiddelen, crowdfunding en nieuwe onderwijsconcepten. Ecodorp Boekel is naast (off-grid-)woonconcept ook een proeftuin voor het testen van niet gecertificeerde bouwmaterialen.

7. Bio-technologie als reddingsboei

Het aandeel initiatieven in bio-technologie is nog niet zo groot, maar wij voorzien dat we veel meer gebruik gaan maken van biomimicry: de natuur als inspiratiebron voor technologie. De natuur zit bomvol met voorbeelden, die zich al jaren bewezen hebben wat betreft efficiëntie. Denk bijvoorbeeld aan klimaatbeheersing in gebouwen door het nabootsen van termietenheuvels.

8. Transparantie en big data

Eigen initiatieven en burgerbewegingen drijven op de beschikbaarheid en betrouwbaarheid van informatie. Steeds meer initiatieven kloppen op de deuren van organisaties om data vrij te geven. Binnenkort lanceert De Waag in Amsterdam het initiatief Transparant Nederland, een platform dat de relaties laat zien tussen politici en bedrijven en maatschappelijke organisaties en universiteiten. Data is een, waar het vandaan komt is een andere.

Tot slot

Nederland is Internationale de hekkensluiter als het gaat om verschillende aspecten van duurzaamheid. Dat kan beter! Als jij een baanbrekend idee hebt voor een betere wereld: dien het in. De koffer van Duurzame Dinsdag 2016 is nog open tot 15 juni. Wij maken ons sterk voor meer ruimte voor duurzaam initiatief.

Lees meer: 6 Trends van vandaag

De 6 trends die wij hebben zien aankomen in ons werk met GreenWish en Duurzame Dinsdag lees je hier: #1 Plastic, #2 No-Waste, #3 Mode, #4 Bouwen, #5 Voedsel, #6 Energie

Zonneoven - in alles zit energie blog

In alles zit energie

Dit zesde blog, uit de reeks “Zes trends die je kon zien aankomen”, gaat over energie en verscheen op 10 mei op de blog van VoordeWereldvanMorgen

Veel mensen zijn bezig met duurzame energie. In de analyses van Duurzame Dinsdag is het al jaren lang het meest voorkomende thema. Dat lokaal opgewekte energie groot gaat worden, was voor het eerst duidelijk zichtbaar bij Duurzame Dinsdag en GreenWish rond 2010. Dat begon natuurlijk met veel initiatieven op het gebied van wind en zonne-energie. Maar nooit nam de overvloed aan andere vormen van energieopwekking af. De categorie energieopwekking is de meest veelzijdige. Slimme ondernemers blijven zoeken naar andere vormen.

Rick Claassen ontwikkelde op zijn balkon in Amsterdam een smeltoven voor plastic afval op zonnewarmte. Zijn drijfveer was in eerste instantie niet de zonne-energie, maar een manier om plastic een nieuw leven te geven. Een test in Kenia leverde meervoudige waarde: minder plastic afval, nieuwe schoenzolen en meer werkgelegenheid. Maar het stickertje ontwikkelingshulp paste hem niet. Zijn nieuwe focus werd dat hij zelfs in het noordelijke Zweden de zonnewarmte als energiebron wilde laten functioneren.

Beweging is energie

Mensen zien mogelijkheden voor het opwekken van energie in alles wat beweegt. Er zit energie in de beweging van klapdeuren op school (4.000 keer per dag), de naafdynamo van een fiets, de remenergie van treinen, een lift die op en neer gaat, en zelfs in sportschoolapparatuur. Maar ook de lucht die wordt verplaatst door auto’s op snelwegen, in tochtstroom in huis, of de wind die tussen hoge gebouwen giert. Of het bewegende water in afvoerpijpen of in het riool door schoepenradaren en de stroming in rivieren en eb en vloed. Beweging is energie.

Energie uit brood

Naast het willen benutten van bewegingsenergie, ziet men energie in afval: biokorrels in mobiele wc’s die gebruikt kunnen worden als brandstof, het benutten van magnetische velden, organisch restafval van boerderijen dat dient als biobrandstof en verschillende vormen van biogasinstallaties. Mooi voorbeeld daarvan is BroodNodig, een kleine biovergisting installatie voor bakkers. Bakkers moeten meer brood bakkend dan ze verkopen, en houden zo altijd brood over. Door dit te vergisten wordt biogas geproduceerd, waarmee de bakker vervolgens zijn ovens kan stoken.

Plant-e

Plant-e is jong bedrijf dat een proces heeft bedacht om energie uit levende planten op te wekken. Plant-e is in 2015 door het World Economic Forum uit­geroepen tot een van de meest vooruitstre­vende ter wereld. Dat is goed nieuws en een prestigieuze onderscheiding. In totaal kregen 49 bedrijven uit tien lan­den de pioniersprijs. Plant-e werd gekozen uit meer dan 500 technologie startups.

Plant-e werkt al enige jaren aan de uit­vinding. Het initiatief zat in de Duurzame Dinsdag koffer van 2014, maar viel toen niet in de prijzen. Ze zaten al eer­der op de radar van GreenWish en in 2013 kregen we de gelegenheid om Plant-e te faciliteren. In het begin werden de initiatiefnemers niet echt serieus genomen (elektriciteit uit planten?) en was het lastig om de eerste stappen te zetten, om believers en kapitaal te vinden.

Innovatie lijkt onhaalbaar

Dit bewijst dat innovaties tijd nodig hebben om zich te ontwikkelen. En het bewijst dat het soms lastig is om innovatie al in een vroeg stadium te herkennen en te erkennen. ‘Echte’ innovatie lijkt vaak onhaalbaar en onrealistisch. En die haalbaarheid is juist vaak een selectiecriterium bij prijsvragen en financie­ring.

Op die manier komen veel ideeën komen niet van de grond. Vaak hebben mensen zelf niet de middelen om het idee uit te voeren. Soms strandt het bij een prototype. Maar hoe zou het zijn, als we de trend doorzetten en het gemakkelijk maken (met universiteiten en hogescholen) om ideeën uit te werken en te testen? Als we een deel van de innovatiegelden stoppen in deze prachtige galerij van creativiteit uit de samenleving? Wie weet welke verrassende energiebronnen er beschikbaar komen!

Ook een goed idee?

Als je een baanbrekend, goed idee hebt, vertel het de wereld. Via Duurzame Dinsdag kun je jouw initiatief onder de aandacht brengen van politiek en beleidsmakers. Op 6 september wordt de Koffer aangeboden aan het kabinet.

Ineke en Rinske

Ineke van Zanten en Rinske van Noortwijk hebben in 2003 GreenWish opgericht en maken zich sterk voor meer ruimte voor duurzaam initiatief. Twitter: @inekevanzanten @RinskeGreenWish en @GreenWishNL

Tijd voor eten - maatschappelijk initiatief

Gezond eten in drie trends

Dit vijfde blog, uit de reeks “Zes trends die je kon zien aankomen”, gaat over voedsel en verscheen op 3 mei op de blog van VoordeWereldvanMorgen

Inzichten over voedsel en gezond eten veranderen nog al eens.Toen ik jong was, was het eten van meer dan twee eieren per week ‘not done’. Daarna ging het vooral over het mijden van vetten, en nu staan koolhydraten en suikers volop in de belangstelling. Recent lanceerde het Voedingscentrum de nieuwe Schijf van Vijf; een voorlichtingsmodel voor gezond eten.

Als we terugkijken zien we dat al zeker tien jaar initiatiefnemers bezig zijn met voedsel en gezond eten. We lichten er 3 trends uit:

  1. Onbewerkt en puur eten
  2. Voedsel van dichtbij
  3. Toenemende aandacht voor plantaardig eten

Puur en met bekende herkomst

Rond 2004 ontmoetten wij twee gedreven initiatiefnemers met een prachtig plan om kinderen weer in aanraking te brengen  met echt en onbewerkt voedsel. Esther Boukema startte met de Smaak te Pakken en Doris Voss met Tijd voor Eten. Beide initiatieven brengen gezond eten letterlijk bij kinderen: door te ervaren en zelf te koken en veel persoonlijke aandacht, verandert hun kijk op wat gezond eten is. Dat wat op hun bord ligt is buiten gegroeid! Koken met kinderen heeft een grote vlucht genomen, en we zien nu veel meer van dit soort educatieve projecten. Mooi voorbeeld is Keet Smakelijk. Ook supermarkten spelen hier handig op in: wie kent niet de moestuintjes van Albert Heijn?

Eten van dichtbij

Een tweede ontwikkeling, van iets recentere datum, zijn de talloze buurtmoestuinen. Wij zagen zo’n 10 jaar geleden de eerste initiatieven ontstaan en nu zie je ze overal. Mensen doen dit trouwens niet alleen voor de groenteoogst, maar ook voor de samenhang in de buurt. Samen tuinieren is leuk. Als je overweegt met anderen op een braakliggend stukje grond een buurttuin te beginnen zijn er ook weer initiatieven die je daarmee verder kunnen helpen zoals Natuursuper of de Makkelijke Moestuin. Wellicht zijn er ook buurttuinen bij jou in de buurt waar je aan mee kunt doen?

Even geen vlees

Onmiskenbaar is er meer aandacht voor plantaardig eten: peulvruchten, zeewier, algen. Minder dierenleed en meer duurzaam zijn voor veel mensen redenen om geen of minder vlees te eten.  Als we wereldwijd 15% minder vlees eten, heeft dat hetzelfde effect op het broeikas effect als er jaarlijks 273 miljoen minder auto’s zouden rijden.

Initiatieven rond plantaardig eten zijn er al een tijdje, maar we zien ze de laatste jaren steeds meer en we verwachten dat vlees eten steeds meer “uit” zal raken. Recent spraken wij iemand die binnen de overheid wil gaan veroorzaken dat bij evenementen standaard vega(n) lunches worden geserveerd, en dat je moet aangeven wanneer je vlees wilt (in plaats van andersom). Of het lukt? Er zou wel een hele mooi voorbeeldfunctie van uit gaan. Armanda Govers heeft plannen voor een postercampagne “Even geen vlees? No big deal!” en via Meatless Monday kan iedereen een eigen campagne starten voor een dag in de week geen vlees.

Algen op het menu

Liggen er in de toekomst algen op ons bord? Als het aan Spireaux ligt wel. Inmiddels maakt de Dutch weedburger van zeewier ook buiten onze landgrenzen furore en aan de Oosterschelde vind je Zeewaar, de eerste Zeewierboerderij van Nederland. Wij verwachten dat het eten van zeewier steeds gewoner zal worden.

Als wij als samenleving anders gaan eten, dan verandert er veel; in de landbouw en de voedingsindustrie. Meer biologisch, minder vlees, minder zuivel, etc. heeft grote ruimtelijke en economische gevolgen. Voor de overheid en het bedrijfsleven is inzicht in deze trends dus van wezenlijk belang.

Ook een goed idee?

Als je een baanbrekend, goed idee hebt, vertel het de wereld. Via Duurzame Dinsdag kun je jouw initiatief onder de aandacht brengen van politiek en beleidsmakers. Op 6 september wordt de Koffer aangeboden aan het kabinet.

Ineke en Rinske

Ineke van Zanten en Rinske van Noortwijk hebben in 2003 GreenWish opgericht en maken zich sterk voor meer ruimte voor duurzaam initiatief. Twitter: @inekevanzanten @RinskeGreenWish en @GreenWishNL