Duurzame Dinsdag 2019 - fotocredit: Cindy van Rees

Duurzame Dinsdag breekijzer voor duurzame initiatieven.

Op de eerste dinsdag in september is het Prinsjesdag van de duurzaamheid, ofwel duurzame dinsdag. Een koffertje met honderden baanbrekende duurzame initiatieven wordt aangeboden aan de regering. Die neemt deze koffer bloedserieus. Hoe meer initiatieven in de koffer, hoe sterker het geluid. Jouw idee of initiatief kan erbij zijn! Je kunt je tot en met 3 juni aanmelden.

Wat is Duurzame Dinsdag

Duurzame Dinsdag verzamelt duurzame ideeën en initiatieven. GreenWish zoekt elk jaar naar trends en ontwikkelingen in duurzaamheidsland en maakt daarvan een analyse. Op de eerste dinsdag van september krijgt de Staatssecretaris van Milieu, mevrouw Stientje van Veldhoven, deze koffer met initiatieven en de trendanalyse aangeboden. Beleidsmakers en politici gebruiken dit en zoeken persoonlijk contact met diverse inzenders. De Ministeries van Infrastructuur en Waterstaat en Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit zijn nauw betrokken.

Initiatieven geven een inkijkje in de toekomst

Alle inzendingen dragen bij aan een betere wereld en veel ervan zijn innovatief. Ze zijn hun tijd vooruit. Ze zeggen iets over de toekomst en daar kan je veel van leren. Zo zagen we al heel lang geleden allerlei deel-concepten aankomen (auto’s, gereedschap, speelgoed, zorgmaterialen) of ‘urban-mining’ het winnen van grondstoffen uit afval, zoals medicijnen uit afvalwater. Maar ook bijvoorbeeld kweekvlees, energie-opwekkende ramen, buurt-composteerders, fiets-deel-apps die openbaar vervoer gaan vervangen, belletjesgordijnen in rivieren om plastic af te vangen of thee van bloemen in akkerranden om boer en natuur te steunen.

Nieuwe organisatievormen

Ook zagen we nieuwe organisatievormen. Zo herontdekte men coöperaties, om  samen energie op te wekken, zorg te delen, natuur te beheren en voedsel te verbouwen. Een paar jaar geleden zagen we de eerste ‘virtuele mode’ komen en de eerste initiatieven die werken aan zorgvuldige krimp van de economie. Als je iets wilt weten over de toekomst, kijk dan goed waar mensen nu mee bezig zijn.

Research & Development afdeling van de samenleving

Wij zeggen altijd: Duurzame Dinsdag is de R&D afdeling van de samenleving. Maar lang niet alles lukt, of wordt groot. Zo gaat het altijd met innovatie. Je moet heel veel uitproberen, om te weten wat dan wél werkt. Maar als we nieuwe onderwerpen vaker zien terugkomen in sociaal ondernemingen, dan weten we dat we op de goede weg zijn. Het zijn voorbodes van wat er komen gaat. Als je dit weet, dan kan je daar als beleidsmaker of politicus op gaan voorsorteren. Dan kan je duurzame innovaties sneller groot helpen maken.

Daarom wordt de koffer van Duurzame Dinsdag ook steeds vaker door allerlei instanties geraadpleegd. We werden bijvoorbeeld vorig jaar door de Belastingdienst gebeld en gevraagd naar welke trends uit initiatieven relevant zijn voor het werk van de belastingdienst. Illustratief is wat Ad Vlems, initiatiefnemer van Ecodorp Boekel ons vertelde: “Tien projecten uit de Koffer van Duurzame Dinsdag kregen extra begeleiding van het Ministerie. De rijksambtenaren die ons begeleidden, nodigden later hun nieuwe directeur uit voor een bezoek aan ons ecodorp. Na een gesprek van anderhalf uur zei hij: ‘Als landelijke regelgeving jullie tegenhoudt, laat het weten, want dit moet doorgaan!”

Landingsplaatsen voor de toekomst

Het mooie van de inzendingen van Duurzame Dinsdag is dat ze de nieuwe wereld ‘voorleven’. Ze laten zien hoe het anders kan. Door het nieuwe zichtbaar te maken, kunnen anderen hun voorbeeld volgen. Ze maken landingsplaatsen voor de toekomst. Mocht je daar deel van uit willen maken, of iemand willen tippen. Dat kan! Tot en met 3 juni kun je je idee, initiatief of onderneming aanmelden.

GreenWish maakt de analyse van Duurzame Dinsdag in opdracht van het Ministerie van IenW (Impulsprogramma Duurzaam Initiatief) en het Ministerie van LNV (Programma Jong Leren Eten). Dit blog is eerder verschenen op HetKanWel.nl

draai naar de nieuwe economie

Match: sociaal ondernemers en beleidsmakers versterken elkaar

Het liefst zijn wij oliemannetjes! GreenWish bouwt graag bruggen tussen initiatiefnemers en organisaties, want die hebben elkaar veel te bieden. Maar omdat beiden een andere logica hebben en soms letterlijk een andere taal spreken gaat samenwerken niet vanzelf. Daarom zijn we blij met het matchmaking evenement, waar initiatiefnemers en medewerkers van het Versnellingshuis elkaar ontmoetten op 26 november bij VNO-NCW in Den Haag. Een week later waren we te gast bij het Innovatieteam van het Ministerie van Sociale Zaken. Een draai naar de nieuwe economie hangt in de lucht.

De Koffer van Duurzame Dinsdag zit vol met initiatieven en sociaal ondernemingen. Sinds 21 jaar is het een verzamelplek van duurzame initiatieven. Alle inzendingen worden aangeboden aan het kabinet. Ook dit jaar maakte GreenWish een analyse van 522 inzendingen. Bovendien dragen we bij aan vervolgacties in opdracht van de Ministeries I&W, LNV en Sociale Zaken.

Duurzame initiatieven en sociaal ondernemingen kun je zien als een Research & Development afdeling van de samenleving. Er zit veel innovatie tussen, maar lang niet alles lukt. Veel initiatieven werken vanuit de toekomst, ze geven zicht op nieuwe ontwikkelingen, noemen nieuwe thema’s, vinden oplossingen voor problemen die we nu nog niet onderkennen, zoals waterbesparing en waterzuivering in huishoudens.

Omdat veel initiatiefnemers voor de massa uitlopen hebben ze vaak zelf van alles nodig: van specifieke kennis, ruimte in regels tot financiering. Aan de andere kant bieden deze voorlopers voor de overheid een enorme bron aan inspiratie en innovatie. Het contact tussen overheden en initiatiefnemers is wat ons betreft daarom altijd wederkerig: uitgangspunt is hoe kunnen we samen het nieuwe omarmen en de beweging versnellen?

Op 26 november waren zo’n vijftig initiatiefnemers te gast bij VNO-NCW in Den Haag. In opdracht van het Ministerie van I&W organiseerden Sustainable Motion, RDHV en GreenWish een matchmakingsbijeenkomst met casemanagers van het Versnellingshuis. Het Versnellingshuis Nederland circulair is een samenwerkingsverband van verschillende organisaties met één doel: de Nederlandse economie circulair maken. Het ondersteunt ondernemers bij het ontwikkelen, lanceren en opschalen van circulaire producten en diensten. Je kunt er terecht met allerlei vragen. Ze fungeren als sparringpartner en kunnen helpen met specifieke kennis, ook over het vinden van financiering bijvoorbeeld. Tijdens de matchmaking werden veel matches gemaakt, die in de komende weken opvolging gaan krijgen.

Op 3 december waren we bij het Innovatieteam Ministerie van Sociale Zaken. Dit keer zonder initiatiefnemers. We spraken daar onder meer over werkgelegenheid voor mensen met een arbeidsbeperking. Voor veel sociaal ondernemers is dat een primair doel van hun bedrijf. Sociaal ondernemingen zijn de sociale werkplaatsen van nu. Deze ervaringen zijn voor het Ministerie zeer relevant. Zij kunnen  wellicht gemeenten stimuleren en faciliteren om meer samen te werken met sociaal ondernemers.

 

Kledingmonitor

Kleding monitor gaat fashion libraries helpen

Kledingmonitor

Over enkele jaren kan je ook in ‘gewone winkels’ kleding lenen. Dit is wat de fashion libraries in Nederland voorspellen en zij willen deze beweging in Nederland versnellen. Dat kan alleen als merken enthousiast worden. De Kleding monitor gaat uitkomst bieden, door gegevens van geleende mode én klanten te verzamelen en beschikbaar te maken voor merken. De Kledingmonitor is een initiatief van GreenWish en Lena Library en gemaakt door Bee-Ideas. Daarnaast werken Hulaloop, Circos, Outfit Library Less en Bij Priester er aan mee.

Meer fashion libraries in Nederland

Kledingverhuur is het snelst groeiende onderdeel van de modesector, blijkt uit onderzoek van onderzoeksbureau GlobalData. Volgens dit onderzoek zal de markt voor online kledingverhuur in 2023 groeien naar 2,5 miljard dollar (2,2 miljard euro). Lena in de Westerstraat in Amsterdam was de eerste echte kleding­bibliotheek van Nederland. Inmiddels zijn er 5 tot 7. De fashion libraries onderscheiden zich van de kringloopwinkels en vintage. De mode is in de regel nieuw en van hoge kwaliteit. Enkele merken beginnen ook eigen kleding te verhuren. Recent lanceerde H&M het leen-model in Stockholm. En Urban Outfitters Inc. startte deze zomer Nuuly, een verhuurservice voor hun eigen merkkleding en voor labels die bij hen verkocht worden, zoals onder andere Levi’s.

Lenen is business

De libraries laten zien dat lenen business is. Hoe langer de mode meegaat, des te sterker de business case. Alleen als de mode niet snel stuk gaat, of geen gebruikssporen krijgt, kan het lang en vaak geleend worden. De ondernemers laten zien dat dat het werkt. Mensen lenen kleding, vooral omdat het beter is voor het milieu, goedkoper is en om miskopen te voorkomen. Het is een alternatief voor fast fashion.

Merken zijn voorzichtig

Er bestaan veel vooroordelen bij merken over lenen. Men denkt dat de kleding snel zal slijten door onvoorzichtigheid. Maar dat is niet de ervaring van de libraries. Mensen zijn extra voorzichtig met hun geleende spullen. Bovendien wassen de klanten de kleding meestal niet zelf en juist het reinigen is kritiek. Door op de goede manier te reinigen blijft kleding veel langer mooi.

Men denkt ook dat het imago van lenen niet zal passen bij hun klanten. Maar veel merken hebben weinig contact met hun klanten. De libraries hebben juist een heel goed contact met hun klanten. Zij betrekken hen bij ondernemersvragen, zij werken samen met ‘hun communities’ om het concept te verbeteren. Hieruit blijkt onder meer dat jonge klanten door te lenen vertrouwd raken met merken die zij nu nog niet kunnen betalen, maar straks wellicht wel. Merken kunnen via de libraries veel meer te weten komen over hun klanten en hun ervaring met de kleding.

Waarom een monitor

De Kleding monitor is een idee van GreenWish na een sessie van Duurzame Dinsdag met fashion libraries en hun stakeholders. De libraries gaven aan een betere onderhandelingspositie te willen met de merken. Nu kopen ze de kleding zelf in via diverse kanalen. Maar liever zouden zij met specifieke merken direct zaken doen. Dat lukte nog niet op grotere schaal. Door merken te gaan ‘benchmarken’ en informatie te vergaren over collecties en klanten, hebben de libraries de merken meer te bieden. Het idee is geïnspireerd op de Reparatiemonitor van de organisatie Repair Café. Het ministerie van I&W/RWS stelde GreenWish en de libraries in staat om dit idee uit te werken.

Bee-Ideas en de Kleding monitor

De eerste versie van de Kleding monitor is gebouwd door Bee-Ideas. Deze sociale onderneming helpt mensen met afstand tot de arbeidsmarkt richting werk, door IT-oplossingen uit te werken voor duurzame doelen. Een win-win situatie. De Kleding monitor werd in oktober afgerond. Het prachtige product, dat samen met de libraries is ontwikkeld, is zo opgezet dat het de libraries weinig extra inspanning kost. De libraries blijven eigenaar over hun eigen data. Zij spreken gezamenlijk af welke gegevens geanalyseerd mogen worden en voor wie.

Doorkijk naar de toekomst

De volgende stap is dat we met hulp van het ministerie van I&W, de monitor gaan uitproberen met nieuwe collecties. We gaan in 2020 minimaal 5 merken uitnodigen om specifieke collecties via de libraries te verspreiden. Vervolgens gaan we de gegevens monitoren en analyseren voor de merken en de libraries. Uiteindelijk hopen we dat deze vorm van ondernemen meer algemeen zal worden. Het zal hopelijk een impuls geven om ook collecties te ontwerpen die lang goed én populair blijven. En dat is duurzaamheidswinst.

 

Groene trends | Trendwatchers

GreenWish in gesprek met de Belastingdienst

Eind maart kregen wij onverwacht bezoek van de Belastingdienst. Twee medewerkers van de nieuwe directie Innovatie & Strategie vroegen ons, welke trends uit de wereld van maatschappelijk initiatief en sociaal ondernemers relevant kunnen zijn voor de Belastingdienst. Dat vonden wij een hele leuke vraag. Dit is wat wij zeiden:

Wij stelden voor, dat de Belastingdienst heel nauw betrokken wordt bij onderzoek naar nieuwe circulaire business modellen. De fiscale kennis van de Belastingdienst is hier van grote waarde.

Wij vinden dat initiatieven en ondernemers die zorgen dat producten langer in omloop blijven (zoals ondernemers die zich richten op repareren, huren, lenen, leasen of ‘product-as-service’), in het lage belastingtarief zouden moeten vallen. Door zo’n prikkel versterk je de gewenste beweging. In Zweden werkt het ook.

We merken dat sociaal ondernemers tussen wal en schip vallen. Omdat ze niet in het hokje van regulier ondernemers passen, maar ook niet in het hokje van maatschappelijk initiatief. We zouden vaart moeten maken met een nieuwe erkende ‘status’, zoals in Engeland: ‘social enterprise’. De Belastingdienst kan dit helpen versnellen.  We zijn nieuwsgierig of deze signalen worden meegenomen.

Innovatie & Strategie

De directie Innovatie & Strategie bestaat sinds begin 2019 en heeft als opdracht het innovatief en strategisch vermogen van de Belastingdienst te vergroten. Ze is actief op zoek naar relevante ontwikkelingen, zodat zij die tijdig bij het bestuur kunnen agenderen om de organisatie toekomst bestendig te maken. Volgens ons een heel goede ontwikkeling in deze veranderende wereld!

Duurzame Dinsdag Analyse 2018

Analyse Duurzame Dinsdag 2018

Lees:Duurzame Dinsdag Analyse 2018

Verse Trends - GreenWish op Dailygreenspiration

Leestip: onze ‘verse trends’ – blogserie op dailygreenspiration.nl

Origineel gepubliceerd op 12 april 2018 op Dailygreenspiration.nl


Verse Trends is een nieuwe serie blogs, geschreven door trendspotters Ineke van Zanten en Rinske van Noortwijk van Greenwish. Zij werken al jaren met en voor allerlei groene initiatieven en zien dus als eersten wat er speelt in de samenleving. Voor DailyGreenspration houden ze de trends bij in de blogserie Verse Trends. Op zaterdag 14 april staat de eerste online.

Voor de serie begint, is natuurlijk een introductie nodig.

Hoe lang zijn jullie al bezig?

“Sinds 2003 zijn we bij meer dan duizend van die initiatieven betrokken geweest.

Wij hebben toen samen GreenWish opgericht. We adviseren initiatiefnemers over het opzetten en uitvoeren van hun initiatief. Daarnaast adviseren we ook overheden en andere organisaties over hoe je meer ruimte kunt maken voor initiatieven. En hoe je slim met hen kunt samenwerken.

Jaarlijks maken we bijvoorbeeld een trendanalyse over duurzame initiatieven uit het Koffertje van Duurzame Dinsdag.”

Hoe gaan jullie als trendspotters te werk?

“Nieuwe initiatieven zijn vaak een voorbode van een ontwikkeling die later gangbaar wordt. Ze geven ons een kijkje in de toekomst. Volgens ons is het heel belangrijk om goed te kijken naar wat mensen beweegt, omdat dat iets vertelt over wat er aan komt. En dat is weer waardevolle informatie voor overheden, bedrijven, beleidsmakers en allerlei organisaties.”

Wat is er mooi aan jullie werk?

“Mensen die doen wat ze zelf écht belangrijk vinden, maken daadwerkelijk het verschil. Want met mensen met een drive kan duurzame ontwikkeling wezenlijk versnellen. En voor ons zijn alle duurzame initiatieven belangrijk en speciaal. Het maakt ons niet uit waarover het gaat, en ook niet of het groot of klein is. Iedereen die een initiatief neemt, krijgt van ons evenveel respect en aandacht.”

Hebben jullie een voorbeeld van een trend die jullie hebben zien groeien?

“Zo’n 10 jaar geleden zagen we al de eerste initiatieven rondom plastic tasjes opkomen.

Caroli Buitenhuis malde ons in 2005: ‘Er komt een tijd dat we ons niet meer kunnen voorstellen dat we zo verkwistend met plastic omgingen’, toen ze met haar idee voor een Tassenbol voor plastic zakkenaanklopte bij GreenWish. Het idee was even eenvoudig als geniaal. Lege tassen over? Doe ze bij de winkel in een speciale Tassenbol. Tas tekort? Haal er een uit de Tassenbol. Caroli vroeg ons hoe ze dit het best kon aanpakken. Dat bleek niet eenvoudig. Supermarkten wilden er veelal niet aan, en de rijksoverheid vond de verwachte milieuwinst destijds niet groot genoeg om te investeren in een pilot. Caroli zette door, de Tassenbol kwam bij een aantal vooruitstrevende supermarkten te staan.

Na de Tassenbol zagen we jarenlang veel andere initiatieven met alternatieven voor plastic tassen. Nu, ruim twaalf jaar later, is er bij de overheid en bedrijfsleven ook veel meer aandacht voor plastic en duurzaam verpakken. Het is verboden om gratis plastic tasjes mee te geven in de winkel. En zijn er alternatieven voor plastic verpakkingen ontwikkeld.”

Wat zijn nu de baanbrekende ideeën die we straks normaal gaan vinden?

“Nou, volg onze blog hier ?. Omdat we zien dat er steeds meer groene en natuurinitiatieven zijn, en omdat natuur ons beiden aan het hart gaat, gaan we daar we in een aantal trendblogs de spotlights zetten op de groene trends. Verse Trends uit de samenleving voor natuur en groen dus.”

Kunnen jullie alvast verklappen waar jullie de komende periode mee komen?

We gaan het onder meer hebben over de onkruidrevolutie, over natuurrendement en over natuur als onuitputtelijke grondstof.”

 

Nieuwsgierig? Houd de Verse Trends in de gaten!

1e Verse Trend: onkruid is hip!

2e Verse Trend: investeer je geld in… meer natuur!

3e Verse Trend: begin je eigen compostfabriek

4e Verste Trend: eigen acties om de natuur de redden

trends

Sociaal ondernemingen wegwijzers voor de toekomst [#Trendblog]

Sociaal ondernemingen zijn anders zijn dan ‘gewone’ ondernemingen. Het zijn voorbodes. Zij laten zien welke veranderingen eraan zitten te komen. Hoe bijvoorbeeld de omslag naar de circulaire economie vorm krijgt. Als we daar beter naar luisteren, zouden regulier ondernemers daar hun positie mee kunnen versterken. Tijd voor meer nieuwsgierigheid bij overheid en bedrijven! Een mooi voorbeeld is Repair Café, dat als living lab op waarde wordt geschat en voor deze functie ook wordt beloond.

Voorbeelden van sociaal ondernemingen

Lena Living Lab: lenen van kleding is straks heel gewoon

Suzanne Smulders van Lena-the Fashion Library verwoordde het heel mooi: “We doen dit niet om winkeltje te spelen. We hebben een missie: verspilling in de mode voorkomen. We zijn sociaal ondernemers.” Lena is een kledingbibliotheek in Amsterdam. Hier leen je kleding van topmerken. Je kunt ook het ook kopen, als het je na het dragen bevalt. Lena is ervan overtuigd dat je over enkele jaren ook in gewone winkels kleding kunnen huren. Lena weet veel: waarom mensen lenen, wie er leent, hoe vaak kledingstukken worden uitgeleend voordat ze worden gekocht, hoe je lenen hip maakt, welke merken het sterkst zijn, hoe kleding zich gedraagt. Lena kan haar hechte community alle vragen stellen. Kortom: Lena is een levend laboratorium. Net als de vele andere kleding ruil-, deel en leen-initiatieven. De milieuwinst is evident: kleding blijft langer in omloop. Slimme merken kunnen voorop lopen in duurzaamheid, door te leren van Lena. Maar ook de overheid zou de sociale innovatie kunnen ‘oogsten’ en toepassen op andere sectoren bijvoorbeeld.  GreenWish zoekt onder meer met het Ministerie van IenW, RVO, Modint, Milieu Centraal en de gemeente Amsterdam naar wegen om onderzoek op gang te brengen. Op zo’n manier dat de sociaal ondernemers gehonoreerd worden voor hun koplopers werk.

Maatschappelijk initiatief lenalibrary

Ecodorp Boekel: laboratorium voor duurzaam bouwen

In Boekel wordt de circulaire wijk  Ecodorp Boekel gebouwd, van  30 klimaatadaptieve en klimaatpositieve huurwoningen, buurthuis, werkplaats en kantoren, met mogelijkheden voor eigen voedselvoorziening, eigen energievoorziening, eigen drinkwatervoorzieningecologische waterzuivering en duurzame ondernemingen. De wijk is een verzameling duurzame initiatieven en daarmee een laboratorium in zichzelf. Iedereen is feitelijk welkom, ook met vleermuisvriendelijke lantarenpalen of fijnstof vangende beplanting. Hoe pakt dat uit? Hoe ontwikkelen de initiatieven zich? Wie zet de kaasstolp over de wijk om te kijken hoe de initiatieven zich ontwikkelen in de praktijk en in samenhang? Hoe organiseert Ecodorp Boekel zich en hoe wordt er (democratisch) gecommuniceerd en besloten? Ecodorp Boekel is gebaat bij onderzoek, waarbij ook voor hen geldt dat zij graag (financieel en inhoudelijk) willen profiteren van het feit dat ze kraamkamer zijn.

Ecodorp Boekel - innovation expo sociaal onderneming

Repair Café: zo kan het dus zijn!

Ook Repair Café is een onderneming met een missie: voorkomen dat we spullen weggooien, die na een simpele reparatie nog prima te gebruiken zijn. Zij hebben recent samen met Natuur en Milieu de reparatie monitor ontwikkeld.  Zij onderzoekt (in opdracht van de Tweede kamer) welke producten de Repair Cafés het vaakst repareren en wat daarbij komt kijken. Zo krijgen ze meer zicht op de repareerbaarheid van de spullen. Repair Café is op deze manier gehonoreerd voor haar laboratoriumfunctie: we gaan leren van de ervaringen en met die lessen fabrikanten stimuleren tot robuuster ontwerp, zodat producten minder snel kapot gaan en beter te repareren zijn. Zo kan het werken!

repaircafe sociaal onderneming