Duurzame Dinsdag Analyse 2018

Analyse Duurzame Dinsdag 2018

Lees:Duurzame Dinsdag Analyse 2018

Verse Trends - GreenWish op Dailygreenspiration

Leestip: onze ‘verse trends’ – blogserie op dailygreenspiration.nl

Origineel gepubliceerd op 12 april 2018 op Dailygreenspiration.nl


Verse Trends is een nieuwe serie blogs, geschreven door trendspotters Ineke van Zanten en Rinske van Noortwijk van Greenwish. Zij werken al jaren met en voor allerlei groene initiatieven en zien dus als eersten wat er speelt in de samenleving. Voor DailyGreenspration houden ze de trends bij in de blogserie Verse Trends. Op zaterdag 14 april staat de eerste online.

Voor de serie begint, is natuurlijk een introductie nodig.

Hoe lang zijn jullie al bezig?

“Sinds 2003 zijn we bij meer dan duizend van die initiatieven betrokken geweest.

Wij hebben toen samen GreenWish opgericht. We adviseren initiatiefnemers over het opzetten en uitvoeren van hun initiatief. Daarnaast adviseren we ook overheden en andere organisaties over hoe je meer ruimte kunt maken voor initiatieven. En hoe je slim met hen kunt samenwerken.

Jaarlijks maken we bijvoorbeeld een trendanalyse over duurzame initiatieven uit het Koffertje van Duurzame Dinsdag.”

Hoe gaan jullie als trendspotters te werk?

“Nieuwe initiatieven zijn vaak een voorbode van een ontwikkeling die later gangbaar wordt. Ze geven ons een kijkje in de toekomst. Volgens ons is het heel belangrijk om goed te kijken naar wat mensen beweegt, omdat dat iets vertelt over wat er aan komt. En dat is weer waardevolle informatie voor overheden, bedrijven, beleidsmakers en allerlei organisaties.”

Wat is er mooi aan jullie werk?

“Mensen die doen wat ze zelf écht belangrijk vinden, maken daadwerkelijk het verschil. Want met mensen met een drive kan duurzame ontwikkeling wezenlijk versnellen. En voor ons zijn alle duurzame initiatieven belangrijk en speciaal. Het maakt ons niet uit waarover het gaat, en ook niet of het groot of klein is. Iedereen die een initiatief neemt, krijgt van ons evenveel respect en aandacht.”

Hebben jullie een voorbeeld van een trend die jullie hebben zien groeien?

“Zo’n 10 jaar geleden zagen we al de eerste initiatieven rondom plastic tasjes opkomen.

Caroli Buitenhuis malde ons in 2005: ‘Er komt een tijd dat we ons niet meer kunnen voorstellen dat we zo verkwistend met plastic omgingen’, toen ze met haar idee voor een Tassenbol voor plastic zakkenaanklopte bij GreenWish. Het idee was even eenvoudig als geniaal. Lege tassen over? Doe ze bij de winkel in een speciale Tassenbol. Tas tekort? Haal er een uit de Tassenbol. Caroli vroeg ons hoe ze dit het best kon aanpakken. Dat bleek niet eenvoudig. Supermarkten wilden er veelal niet aan, en de rijksoverheid vond de verwachte milieuwinst destijds niet groot genoeg om te investeren in een pilot. Caroli zette door, de Tassenbol kwam bij een aantal vooruitstrevende supermarkten te staan.

Na de Tassenbol zagen we jarenlang veel andere initiatieven met alternatieven voor plastic tassen. Nu, ruim twaalf jaar later, is er bij de overheid en bedrijfsleven ook veel meer aandacht voor plastic en duurzaam verpakken. Het is verboden om gratis plastic tasjes mee te geven in de winkel. En zijn er alternatieven voor plastic verpakkingen ontwikkeld.”

Wat zijn nu de baanbrekende ideeën die we straks normaal gaan vinden?

“Nou, volg onze blog hier ?. Omdat we zien dat er steeds meer groene en natuurinitiatieven zijn, en omdat natuur ons beiden aan het hart gaat, gaan we daar we in een aantal trendblogs de spotlights zetten op de groene trends. Verse Trends uit de samenleving voor natuur en groen dus.”

Kunnen jullie alvast verklappen waar jullie de komende periode mee komen?

We gaan het onder meer hebben over de onkruidrevolutie, over natuurrendement en over natuur als onuitputtelijke grondstof.”

 

Nieuwsgierig? Houd de Verse Trends in de gaten!

1e Verse Trend: onkruid is hip!

2e Verse Trend: investeer je geld in… meer natuur!

3e Verse Trend: begin je eigen compostfabriek

4e Verste Trend: eigen acties om de natuur de redden

trends

Sociaal ondernemingen wegwijzers voor de toekomst [#Trendblog]

Sociaal ondernemingen zijn anders zijn dan ‘gewone’ ondernemingen. Het zijn voorbodes. Zij laten zien welke veranderingen eraan zitten te komen. Hoe bijvoorbeeld de omslag naar de circulaire economie vorm krijgt. Als we daar beter naar luisteren, zouden regulier ondernemers daar hun positie mee kunnen versterken. Tijd voor meer nieuwsgierigheid bij overheid en bedrijven! Een mooi voorbeeld is Repair Café, dat als living lab op waarde wordt geschat en voor deze functie ook wordt beloond.

Voorbeelden van sociaal ondernemingen

Lena Living Lab: lenen van kleding is straks heel gewoon

Suzanne Smulders van Lena-the Fashion Library verwoordde het heel mooi: “We doen dit niet om winkeltje te spelen. We hebben een missie: verspilling in de mode voorkomen. We zijn sociaal ondernemers.” Lena is een kledingbibliotheek in Amsterdam. Hier leen je kleding van topmerken. Je kunt ook het ook kopen, als het je na het dragen bevalt. Lena is ervan overtuigd dat je over enkele jaren ook in gewone winkels kleding kunnen huren. Lena weet veel: waarom mensen lenen, wie er leent, hoe vaak kledingstukken worden uitgeleend voordat ze worden gekocht, hoe je lenen hip maakt, welke merken het sterkst zijn, hoe kleding zich gedraagt. Lena kan haar hechte community alle vragen stellen. Kortom: Lena is een levend laboratorium. Net als de vele andere kleding ruil-, deel en leen-initiatieven. De milieuwinst is evident: kleding blijft langer in omloop. Slimme merken kunnen voorop lopen in duurzaamheid, door te leren van Lena. Maar ook de overheid zou de sociale innovatie kunnen ‘oogsten’ en toepassen op andere sectoren bijvoorbeeld.  GreenWish zoekt onder meer met het Ministerie van IenW, RVO, Modint, Milieu Centraal en de gemeente Amsterdam naar wegen om onderzoek op gang te brengen. Op zo’n manier dat de sociaal ondernemers gehonoreerd worden voor hun koplopers werk.

Maatschappelijk initiatief lenalibrary

Ecodorp Boekel: laboratorium voor duurzaam bouwen

In Boekel wordt de circulaire wijk  Ecodorp Boekel gebouwd, van  30 klimaatadaptieve en klimaatpositieve huurwoningen, buurthuis, werkplaats en kantoren, met mogelijkheden voor eigen voedselvoorziening, eigen energievoorziening, eigen drinkwatervoorzieningecologische waterzuivering en duurzame ondernemingen. De wijk is een verzameling duurzame initiatieven en daarmee een laboratorium in zichzelf. Iedereen is feitelijk welkom, ook met vleermuisvriendelijke lantarenpalen of fijnstof vangende beplanting. Hoe pakt dat uit? Hoe ontwikkelen de initiatieven zich? Wie zet de kaasstolp over de wijk om te kijken hoe de initiatieven zich ontwikkelen in de praktijk en in samenhang? Hoe organiseert Ecodorp Boekel zich en hoe wordt er (democratisch) gecommuniceerd en besloten? Ecodorp Boekel is gebaat bij onderzoek, waarbij ook voor hen geldt dat zij graag (financieel en inhoudelijk) willen profiteren van het feit dat ze kraamkamer zijn.

Ecodorp Boekel - innovation expo sociaal onderneming

Repair Café: zo kan het dus zijn!

Ook Repair Café is een onderneming met een missie: voorkomen dat we spullen weggooien, die na een simpele reparatie nog prima te gebruiken zijn. Zij hebben recent samen met Natuur en Milieu de reparatie monitor ontwikkeld.  Zij onderzoekt (in opdracht van de Tweede kamer) welke producten de Repair Cafés het vaakst repareren en wat daarbij komt kijken. Zo krijgen ze meer zicht op de repareerbaarheid van de spullen. Repair Café is op deze manier gehonoreerd voor haar laboratoriumfunctie: we gaan leren van de ervaringen en met die lessen fabrikanten stimuleren tot robuuster ontwerp, zodat producten minder snel kapot gaan en beter te repareren zijn. Zo kan het werken!

repaircafe sociaal onderneming

Lisanne - LoopedGoods | foto credit: Machteld Vermeer

LoopedGoods: Shop circulair!

 

Lisanne - LoopedGoods | foto credit: Machteld Vermeer

Tijdens de matchmakingmarkt op 10 oktober kwamen we Lisanne Addink tegen. Lisanne kennen we al heel wat jaren als voorvechtster van de circulaire en inclusieve economie. Nu heeft ze de grootste circulaire online shop van Nederland gelanceerd. Bied als sociaal ondernemer ook jouw producten aan op LoopedGoods.

Al in 2011 startte ze met VerdraaidGoed: een sociale onderneming die in opdracht van bedrijven toepassingen bedenkt voor waardeloos geworden materiaal. Je kent vast de spoorblokjes en dienbladen van oude NS borden die worden gemaakt door VerdraaidGoed. Het bedrijf analyseert reststromen, ontwikkelt producten én realiseert die ook. Samen met mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt.

LoopedGoods - webshop

Circulair shoppen

Lisanne was in een feeststemming. Die dag werd bekend dat ze op nummer 63 stond op de lijst van de Duurzame 100 van dagblad Trouw.  Daarmee feliciteren we haar natuurlijk van harte! Maar ook omdat de door VerdraaidGoed gelanceerde online shop LoopedGoods hard op weg is naar een groot succes.

Lisanne: “LoopedGoods is de grootste circulaire online shop van Nederland, voor zowel bedrijven als consumenten. Het is een verzamelplek voor ondernemers die circulaire producten maken: van meubels tot kleding en voedsel.”

“Duurzame ondernemers zijn belangrijke aanjagers van het nieuwe economische systeem. Ze zijn gedreven, geloven in een duurzame toekomst én werken aan innovatieve producten. Via LoopedGoods bieden we hen een podium en maken we het gemakkelijk voor de ondernemers en voor mensen die circulair willen kopen. Zowel consumenten als bedrijven die op zoek zijn naar circulaire producten kunnen er terecht”

Denk bijvoorbeeld aan een circulair kerstpakket.  Mocht je als sociaal ondernemer ook producten willen aanbieden via LoopedGoods? Dat kan. Neem dan contact op via ondernemers@loopedgoods.com

LoopedGoods Cadeaupakket

i-did circular economy

Jezelf steeds opnieuw uitvinden als sociaal ondernemer

I-did is een echte pionier: circulair voordat het een begrip werd, en jezelf steeds opnieuw uitvinden

‘Alles stroomt’

Mireille Geijsen had een vriendin: een hoger opgeleide vluchteling afkomstig uit Koerdistan, nu woonachtig in Nederland. Uit gesprekken bleek hoe graag deze vriendin aan de slag wilde, hoe graag ze zich wilde inzetten in Nederland, maar hoe lastig het voor haar was om aan werk te komen.

Dit was voor Mireille, tot dan toe zelfstandig grafisch ontwerper, de aanleiding om in 2007 een sociale onderneming te starten. In haar onderneming moesten migrantenvrouwen werkervaring kunnen opdoen, terwijl ze producten maakten waar ze trots op konden zijn. Het werd i-did, een bedrijf voor slow fashion met een eigen, duurzaam fashion label. Want in de mode industrie viel ook nog wel iets te verbeteren.

Tien jaar later, in 2017, is i-did een groeiend bedrijf, dat nieuwe design producten maakt van resttextiel van grote bedrijven. Met de gemeente Utrecht als samenwerkingspartner op het gebied van arbeidsre-integratie, en klanten als IKEA, Heineken, Cortina en Initial, lijkt i-did een groot succesverhaal. En dat is het ook, maar als je alleen naar het succes kijkt, mis je een deel van de realiteit: de voortdurende zoektocht naar een sluitend verdienmodel, het proberen te gelde te maken van sociale impact en de taaiheid van arbeidsre-integratie.

Bloed, zweet en tranen, gevolgd door succes, gevolgd door bloed, zweet en tranen en meer succes. Het eigen circulaire model van i-did. En het verhaal van de aanhouder die wint, maar er nooit ‘is’. Want ondernemen is veranderen, en succes is geen statische vorm. Panta rei: alles stroomt.

i-did fase 1: een duurzaam modelabel

Onderin een flatgebouw in Utrecht Overvecht dat wachtte op de sloop, vestigde i-did haar eerste atelier. Een stichting werd opgericht en fondsen werden aangeschreven. Met subsidies werden de eerste naaimachines gekocht, ontwerpen getekend, werknemers gezocht en het modelabel was een feit. Echte slow fashion: kwaliteitskleding voor vrouwen, met op elk label de naam van degene die het kledingstuk gemaakt had. Echte kleding met een verhaal, en empowerment voor de vrouwen die na jaren de deur uitkwamen en op een echte werkvloer met elkaar dit label maakten. Maar winst werd er niet gemaakt: opbrengst uit de verkoop van kleding moest niet alleen de productie van de kleding dekken, maar ook het werven, begeleiden en opleiden van de migrantenvrouwen. Want dat was het hoofddoel van het project en daar waren geen betalende klanten voor.

i-did fase 2: resttextiel van bedrijven

Een aantal fondsen zei het vertrouwen op, de stichting stond onder grote druk, en het model bleek niet werkbaar. Dus ging het eigen label overboord, maar Mireille hield vast aan i-did. Want er kwamen elke dag leerlingen naar het atelier, en het atelier was zo belangrijk voor hen. Op het randje van bankroet diende zich een nieuwe partner aan, die bereid was te investeren, in het nieuwe inmiddels ontwikkelde model. Het werd het upcyclen van resttextiel van bedrijven: nieuwe designproducten van oude collecties en textieloverschotten, die door de producent van de reststroom zelf weer in gebruik wordt genomen. En natuurlijk nog altijd het opleiden van mensen naar werk, want dat is de kern. Dus leerlingen volgen een opleiding, krijgen een empowerment-traject, en doen werkervaring op door mee te draaien in de productie.

In november 2016 lanceerde IKEA Nederland de nieuwe lijn ‘Atterstalla’, prachtige keukenproducten van niet verkochte collectie van het vorige seizoen. Ontworpen en geproduceerd bij i-did, weer te koop in alle Nederlandse vestigingen van IKEA. Een prachtige mijlpaal, en voor alle betrokkenen de aankondiging van ‘het grote werk’. Het grote werk betekent ook: piektijd in de productie, harde deadlines, onzekerheid over volgende opdrachten. Allemaal factoren die lastig combineren met een groep werknemers die onder druk (nog) niet heel goed presteert, die structuur nodig heeft en ook buiten de pieken genoeg werk nodig heeft. En het blijkt, in tegenstelling tot wat veel mensen verwachten, erg lastig om genoeg geschikte kandidaten te vinden die vanuit een uitkeringssituatie weer richting werk willen.

i-did fase 3: blijvend ontwikkelen

Een bezoeker van i-did is steevast onder de indruk bij een bezoek aan het atelier: veel mensen van verschillende achtergronden aan het werk, goede machines, 2 coachruimtes, een leslokaal, gezamenlijke lunch, en overal mooie materialen en design waar je hebberig van wordt. En terwijl alle betrokkenen trots zijn op wat er nu staat, gaat de zoektocht gewoon verder. Hoe kan bv. de toestroom van leerlingen groter en stabieler worden, zodat ook de productiecapaciteit op niveau blijft? I-did is daarvoor ook in gesprek met andere gemeenten, of zij ook een traject voor ‘hun bijstandsgerechtigden’ willen. En er komen nieuwe doelgroepen, met andere vragen. Sinds vorig jaar draait een groepje statushouders mee. Zij kunnen niet mee in de reguliere trajecten, want die tijdsinvestering is te groot naast een inburgeringstraject. Maar ze willen wel heel graag ervaring opdoen in een veilige, Nederlandse bedrijfsomgeving. I-did wil daarom starten met stages voor statushouders.

I-did - circular economy

Succes

En nu de vraag die ik bij GreenWish als ondersteuner van initiatiefnemers vaak krijg: ‘zijn de initiatieven succesvol?’. Mijn antwoord is: sommige wel, sommige niet, maar het antwoord op deze vraag hangt volledig van je definitie van succes af. Ik vind i-did zeer succesvol, als je kijkt wat er is neergezet, en als je kijkt naar voor hoeveel mensen zij al iets heel wezenlijks hebben betekend. Soms is dat toeleiding naar werk, maar ook is het zelfvertrouwen, structuur in je dagelijks leven, houvast, contacten in een veilige setting. Succes zit dus zeker in de maatschappelijke impact voor de doelgroep.

Is er ook commercieel succes? De vlag kan uit: dit jaar draait i-did voor het eerst in de plus. Daar is een lange aanloop aan vooraf gegaan, en er is door veel betrokkenen heel veel geïnvesteerd. Zij vonden, en vinden, de optelsom van een toekomstig sluitend financieel model met alle al gerealiseerde impact het succes waarom zij betrokken zijn en blijven.

Wat vraagt dit van betrokkenen? Veerkracht, heel veel inzet, en jezelf steeds weer uitvinden. En wat brengt het? Een waardevol bedrijf, in alle opzichten.

 

Kike Olsder

Ondernemen voor transitie

Ondernemen voor transitie

Als er genoeg signalen op groen staan, kan je een transitie beïnvloeden, ofwel een verandering van een totaal systeem veroorzaken, ten gunste van duurzame ontwikkeling. Dat gebeurt, als er koploper initiatieven zijn, zoals uit het netwerk van GreenWish, die laten zien dat je heel anders kunt ondernemen. Als er genoeg massa is van consumenten, die duurzaam willen kopen, en on-duurzaam gedrag niet meer pikken. Als bedrijven geïnteresseerd zijn in de innovaties van koplopers en de druk beginnen te voelen van klanten. En als er genoeg moedige ambtenaren zijn, die ruimte willen maken voor deze beweging.

GreenWish werkte mee met het boek dat Michiel van Yperen (MVO Nederland) en Chris Roorda en Sophie Buchel (Drift) hierover schreven. De principes passen we toe in de samenwerking met deze partijen in de nieuwe versie van EmpoweringPeople bij het ministerie van EZ .

Het boek is voor 22,50 te bestellen via Businezz.nl
of via de boekhandel.

 

“NIEUW BOEK LEERT HOE JE ALS EENZAME ONDERNEMER EEN HEEL SYSTEEM KUNT VERANDEREN.”

Duurzame toekomst - dichterbij dan je denkt

Trendreport: hoe de toekomst ons inhaalt

Dit laatste en zevende blog, uit de reeks “Zes trends die je kon zien aankomen” die Ineke en Rinske schreven, gaat over de aankomende trends binnen duurzame initiatieven en verscheen op 17 mei op de blog van VoordeWereldvanMorgen.

Toekomst voorspellen aan de hand van nieuwe, inspirerende initiatieven

De afgelopen zes weken hebben wij een trendreeks geschreven over de trends van vandaag die je kon zien aankomen, als je terugkijkt naar inspirerende startups van de afgelopen 10 jaar. In deze laatste blog van de serie kijken wij vooruit. De gamechangers die zich voor de komende Duurzame Dinsdag inschrijven kondigen aan wat over de horizon, vóór ons ligt. Uit de initiatieven die vooral dit jaar ingediend zijn ‘lezen’ wij de volgende 8 ontwikkelingen voor de toekomst.

1. Verder dan biobased en circulair

Initiatieven laten zien hoe we anders kunnen omgaan met grondstoffen. Niet alleen biobased en circulair, maar een slag verder. Een mooi voorbeeld is Planq; een circulaire designstudio in Amsterdam. Zij ontwikkelen interieurs en meubilair van natuurlijk materiaal, zoals gemaaid riet van Amsterdamse oevers. Zij zoeken in alles naar zo min mogelijk ecologische voetprint werken van grondstof naar grondstof. Dat laatste doet ook The Salt Project. Zout dat vrijkomt bij ontzilting van drinkwater, wordt gebruikt als bouwmateriaal door deze creatieve architecten.

2. Er is energie in overvloed voor iedereen

Het energieprobleem verdwijnt en is straks geen machtsmiddel meer. Er is energie in overvloed en het wordt lokaal en in eigen beheer op heel veel verschillende manieren opgewekt. Dat heeft grote geopolitieke consequenties. In de koffer van Duurzame Dinsdag zitten jaarlijks talloze creatieve vindingen. Ook dit jaar is dat weer het geval. Zoals deze power windows, zonnekachels of de sunsave: een waterzak van 4.000 liter verwarmd door de zonneboiler waarmee je huis op temperatuur blijft.

3. Biodiversiteit, groen & natuur krijgen meer waarde

Groen, natuur, biodiversiteit, rust en ruimte wordt van grote(re) waarde voor ons allemaal. De helende werking van de natuur wordt belangrijker. We gaan ons bekommeren om soorten-herstel en meer m2 natuur, maar zien ook dat we er zelf simpelweg meer gebruik van moeten maken. Check De Stelling 2.0, zij toveren de waterlinie rond Amsterdam om tot groene long. En boek je off grid kantoorplek in de vrije natuur bij De Kantoorkaravaan.

4. Het voedsel van de toekomst

Eerlijk van ver weg, bio van dichtbij, en vega wordt de norm. De initiatieven laten een groei zien van vleesvervangers. Zeewier en algen worden een normaal bestanddeel van ons menu. Maar we eten straks ook weer vooral groenten uit de buurt. Talloze stadslandbouwinitiatieven, zoals het Voedsellokaal, kondigen deze ontwikkeling aan. Ook inblikken helpt bij de voedselproblematiek. Coco Conserven zegt: altijd alles vers is ook niet duurzaam. Het gaat om ‘goede’ conservenblikken; goed op het gebied van smaak en houdbaarheid, maar ook op het gebied van energie, grondstoffen en duurzaamheid.

5. We ont-organiseren

Zoals we eerst voor alles wat we belangrijk vonden een organisatie in het leven riepen, is het omgekeerde nu gaande. De (ongeorganiseerde) initiatieven laten zien, dat zij het werk van gevestigde organisaties overnemen en het op een andere manier doen. Burgers maken beleidsagenda’s, universiteiten starten ondernemingen, bedrijven redden natuur en iedereen is een expert. Zoals Changerism die change agents uit alle hoeken samenbrengt.

6. Mensen weken zich los van systemen

Off-grid wonen en kleine communities vervangen verzuiling en vergroten onafhankelijkheid van traditionele systemen. Voorbeelden zijn de tiny house movement, alternatieve betaalmiddelen, crowdfunding en nieuwe onderwijsconcepten. Ecodorp Boekel is naast (off-grid-)woonconcept ook een proeftuin voor het testen van niet gecertificeerde bouwmaterialen.

7. Bio-technologie als reddingsboei

Het aandeel initiatieven in bio-technologie is nog niet zo groot, maar wij voorzien dat we veel meer gebruik gaan maken van biomimicry: de natuur als inspiratiebron voor technologie. De natuur zit bomvol met voorbeelden, die zich al jaren bewezen hebben wat betreft efficiëntie. Denk bijvoorbeeld aan klimaatbeheersing in gebouwen door het nabootsen van termietenheuvels.

8. Transparantie en big data

Eigen initiatieven en burgerbewegingen drijven op de beschikbaarheid en betrouwbaarheid van informatie. Steeds meer initiatieven kloppen op de deuren van organisaties om data vrij te geven. Binnenkort lanceert De Waag in Amsterdam het initiatief Transparant Nederland, een platform dat de relaties laat zien tussen politici en bedrijven en maatschappelijke organisaties en universiteiten. Data is een, waar het vandaan komt is een andere.

Tot slot

Nederland is Internationale de hekkensluiter als het gaat om verschillende aspecten van duurzaamheid. Dat kan beter! Als jij een baanbrekend idee hebt voor een betere wereld: dien het in. De koffer van Duurzame Dinsdag 2016 is nog open tot 15 juni. Wij maken ons sterk voor meer ruimte voor duurzaam initiatief.

Lees meer: 6 Trends van vandaag

De 6 trends die wij hebben zien aankomen in ons werk met GreenWish en Duurzame Dinsdag lees je hier: #1 Plastic, #2 No-Waste, #3 Mode, #4 Bouwen, #5 Voedsel, #6 Energie